Kuzey Yıldızı

Yeni adresim

2010-12-03T08:06:00.001-08:00

Beni artık buradan takip edebilirsiniz:
http://mustafaacungil.wordpress.com/

Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler

2009-01-28T05:45:00.001-08:00

Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler kişisel gelişim çalışmalarımın ilk ürünüdür. Ağırlıklı olarak kendi deneyimlerime ve geliştirdiğim taktiklere dayanır. Tabii ki okuduğum çeşitli kaynaklardan özümsediğim ve yararlandığım unsurların da büyük bir önemi vardır bu çalışmada.

Kitapta anlatılan 10 taktikte temel olarak şöyle bir içerik kullanılmıştır:

- Giriş: Genel açıklama
- Gerçek hayat örneği: İlgili taktiğin bir gerçek hayat örneği ile açıklanması
- Faydalar: Bu taktiğin size sağlayabileceği faydalar. Bir bölüm hariç beşer fayda anlatılmıştır.
- Senaryolar: Bu bölüm çoğunlukla hikaye etme tarzındadır. Her taktik üçer senaryo içinde sunulmuştur.
- Olası zararlar: Öneriler bazen zararlı sonuçlar da doğurabilir. Öngörebildiğim bazı zararlar konusunda kısa uyarılar bu bölümde yer alır.

Kitabı okumaya buradan başlayabilirsiniz.

Ama belki de taktiklerden birine doğrudan dalmak istersiniz. İşte size kitapta anlatılan on taktik için kitaba giriş noktaları:

1. Çevrimlerle öğren kalıcı öğren
2. Aşamalarla çalış
3. Gördüm ve oyundayım; riski bilerek yine de ilerlemek
4. Kendine dışarıdan bak
5. Heyecan bilgiyi öldürür ya da kontrol edemediğin heyecan senin değildir
6. Tek kişilik orkestra
7. Algı gerçektir ya da profilini göster
8. Üzerine uyu
9. Kaldıraç etkisi olan işlere küçük zamanları ayırabilmek
10. Çalışmak keyiflidir

Boğaziçi ve Marmara Üniversitelerinde Gündelik Başarı İçin Uygulanabilir Taktikler seminerleri

2008-01-14T07:30:00.001-08:00

Geçtiğimiz yıl bitmeden önce iki üniversitede Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler'le ilgili seminerler verdim.

Boğaziçi Üniversitesi'nde 4 günlük yoğun bir etkinlik zincirinin üçüncü gününün akşamında ve Fenerbahçe-Galatasaray maçı başlamadan hemen önceki saatte yer almasına rağmen 80 civarında arkadaş bir saat beni dinledi. Ama mekan ve zaman sebebiyle çok fazla etkileşim oluşturamadık.

Takip eden haftada Marmara Üniversitesi'nde iki güne dağılmış olarak yaptığımız 3 oturum ise çok verimli geçti. Her bir oturuma 50 civarında kişi katıldı. Karşılıklı etkileşim üst seviyelerdeydi.

Paylaşmayı severim. Bu sitede yer alan Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler adlı kitabımın içerdiği konularla ilgili benimle haberleşmek ya da belki bir seminer düzenlememi istemek için bana yazabilirsiniz: acungil@gmail.com

Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler seminerleri

2007-11-22T17:28:00.000-08:00

Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktiklerin basılmasını sağlama girişiminden önce seminere dönüştürmenin daha öncelikli olduğuna karar vermiştim. Bu yönde Bilge Adam yönetimiyle görüşmelerim oldu ve Bilge Adam'ın katıldığı üniversite etkinliklerinde bu seminerleri yapmaya karar verdik.

3-4 farklı görüşmeden, içeriğin titizlikle incelenmesinden sonra oldu bu. Ama böyle olması bence daha iyi. Aralık ayının ikinci haftasında ilk seminerlerimi veriyor olacağım.

Eser verme ve eserlerime ilgi alanı oluşturma yönünden verimli bir senenin içindeyim. Umarım seminerler istediğim ölçüde başarılı olur ve devamı da gelir.

2008 yılı içerisinde en az iki kitabımın basılmış olmasını hedefliyorum: Gündelik Başarı için Uygulanabilir Taktikler ve Kamil Asma 2053'den bildiriyor.

Yiğit iken ölenlere

2007-10-21T10:26:00.000-07:00

Şu dünyada bir tek şeye
Yanar içir köynür özüm
Yiğit iken ölenlere
Gök ekini biçmiş gibi

Şehitlerimize rahmet, kalanlara sabır diliyorum.

Toprak, uğruna akan kan varsa topraktır. Hep böyle oldu, hep böyle olacak.

Binlerce yıldır şanla şerefle koruduğumuz bağımsızlığımızı ve onurumuzu korumaya millet olarak devam edeceğimizi biliyorum. Umarım bunun için ödeyeceğimiz bedel, akacak kandan çok, sarf edilecek beyin gücü ile, yorulacak kaslar ile ve hayatların en az zarar görmesi ile olur.

İsteyen adam!

2007-10-18T09:15:00.000-07:00

Evime doğru yürürken omzumda bilgisayar çantası Jared Diamond'un kitabından Avustralya ve Yeni Gine kıtalarında yalıtılmış çok küçük nüfusların nasıl yok olduğunu, biraz daha büyük nüfuslarınsa nasıl gelişimde geri kaldıklarını merakla okuyordum. Birden boş bulundum, bişey sorabilir miyim diye yanaşan o bildiğiniz tiplerden biriyle konuşmaya başladım.

İki gündür açmış falan filan, bir ekmek parası! Cebimde tam 40 kuruş bozuk var, çıkarıp verecek oluyorum. Yok ben para istemiyorum, şurda bir çorbacıya gidelim bana bir çorba içir modunda... Tak, para istemeyip çorba içmeyi istediğine göre dediğinde doğru gibi. Ben de tabii bir anda kendimi konuşmanın içinde bulunca henüz beyin faaliyetlerimi tam yönlendirebilmiş durumda değilim. Bu sefer acıyıp cüzdanımdan bir 10 lira çıkarıp veriyorum. 10 lira verebilir modda olduğumu görünce senin memleket nere ayağından sohbete başlıyor ve kendisi de Yıldızeli ilçesinde okumuş oluyor bak bak bak. Ve sohbeti getirip bir anda diyor ki, kendisi de memlekete dönmeye çalışıyormuş ama parası yokmuş dönecek, 28 liraya tren bileti alınıyormuş, para da istemiyormuş, gidip tren bileti alalımmış. Metronun orda da tren bileti satılıyormuş.

Ben tabii bu noktada aymazlığımdan uyanıyorum. Beynimin başından beri bilinçsiz işlediği veriler suyüzüne yani bilince çıkıyor: Açlığı biliriz, oruç tutuyoruz sonuçta. Adam bi kere 2 gündür aç modunda değil. Artı İstanbul'a gurbetten düşmüş birine göre hertarafı avcunun içi gibi biliyor. Çorba şurda, tren bileti şurda falan filan. Belki de kuytu da bekleyen başka arkadaşları var, darpa kadar planları var kim bilir. Yok yok kalanı da başka yerden bulursun falan diye geçiştirip yoluma devam ediyorum.

Yav kardeşim, bu kadar yeteneklisin, satışçı olsana. İş bulamıyorum diyosan, herhangi bir yerde bir günlüğüne bedelsiz satış yapmayı öner. Sen bu yetenekle kesin satış yaparsın, hem de alasını yaparsın. Üstelik dilenmeye göre çok çok büyük paraları kazanabilirsin bu satış yeteneğinle!

Daha bu konuşmadan çıkarılacak çoook ders var. Mesela istemekten, sormaktan çekinmemek ilkesi. Adam çekinmiyor işte. Ne olabilir ki, en fazla reddederdim, bir de hor gören tarzda bakardım, bir de böyle insanları kandıracağınıza çalışın ya nutku çekerdim. Adam buna hazırlamış kendini zaten.

Dilenmek için istemekten bu kadar çekinmeyen, bu kadar ne istediğini bilen bir kişi karşısında düşünmeden edemedim: Kendi istediklerimizi rahatça ve çekinmeden söyleyebilmemiz durumunda hayatlarımı ne kadar da farklı ve ne kadar da daha iyi olurdu.

Hayatta alınacak çok ders var çok, sokaktaki usta bir dilenciden bile.

Mustafa Acungil'le gündelik başarı

2007-10-04T15:28:00.000-07:00

Facebook'ta Mustafa Acungil'le gündelik başarı ismiyle bir grup açtım.

İnsanların gündelik başarısına sağlayacağım katkının bir koca yıl boyunca sadece bir insanın hayatını değiştirse bile çok fayda potansiyeli taşıyacağını düşünüyorum.

Tamamen karanlık bir ortamda, tüm bu insanları aydınlatacak kadar ışığı nasıl oluşturacağınız konusunda maliyet hesaplarına dalarsanız, ümitsizliğe kapılırsınız.

Oysa her insan bir mumdur. Siz yandığınızda, başka bir mumu da tutuşturabilirsiniz. Her insan n mumu tutuştursa, ikinci kuşakta n*n, üçüncü kuşakta n*n*n mum tutuşur. Geometrik yayılmaya, aritmetik hesaplar uymaz.

Amacım ne? Okuyun!

Başaracağını bilerek yola çıkmak

2007-09-23T06:27:00.000-07:00

Başaracağına inanmak, başarmanın en önemli adımlarından biridir. Başaracağınıza inanmıyorsanız, başarma ihtimaliniz son derece düşüktür.

Belki daha önemli bir adım, başaracağını bilmektir. Başaracağını bilerek yola çıkan bir kişi, çok büyük bir aksaklık olmazsa, başarır.

Bununla ilgili çok güzel bir örneği okuduğum bir yerlerden hatırlıyorum. Kafamda çok iyi yer etmiş, ama belki de tam olarak hatırladığım gibi değildir. Kaynak ya da isimleri hatırlamıyorum. Tamamen hayal gücümün uydurması bile olsa son derece etkileyici:

Hicret'ten sonra Peygamber Efendimiz, Mekke'den hicret edenlerle Medine'de yerleşik müslümünları kardeş eder. Bu genel bir eşleme değildir. Tek tek Muhacirlerin her biri için Ensar'dan belirli bir kişi kardeş ilan edilir. Ensar'dan olan kişi, Muhacir'den olan kardeşine mal varlığının yarısını verir. Böylelikle tüm varlıklarını geride bırakarak bir canlarıyla hicret etmiş olan Muhacir toplum hayatına katılmış olur.

Bu kısmını sadece zemini oluşturmak için anlattım. Muhacirden adını hatırlamadığım bir tanesine Ensar'dan olan kardeşi mallarından vermeye çalışırken, beriki hiçbir şey istemez. "Bana sadece pazarın yolunu göster" der.

Hiçbir şeyi yokken, sadece pazar yerini öğrenmeyle tekrar zenginliğini hızla üretebilecek bir insan. Başaracağını bilen bir insan. Bu insan nasıl başarılı olmayabilir?

Bilinçli çalışma alanı, bilinçsiz çalışma alanı

2007-09-21T12:15:00.000-07:00

Adam Zeman'ın Bilinç, Kullanım Kılavuzu adlı kitabını sonunda bitirdim. Her ne kadar bilimsel ağırlıkta yazmamaya çalışmışsa da, okuması hayli zor bir kitaptı.

Sonlarına doğru yazarın da bir başkasından alıntıladığı bir benzetim benim için çok çarpıcıydı. Zihin kapasitesi üzerine son zamanlarda okuduklarım, kendi yazdıklarım, çalışmalarım... hepsini bütünleyen bir ışık çaktı benim için.

Burada benzetimi kendime göre betimleyerek yapacağım. Kitapta anlatılan tam da bu şekilde değil.

Diyelim ki sizin için çalışan milyonlarca insan var. Bunlar özerk olarak da çalışabiliyorlar. Ne kadar mükemmel! Zaman zaman sizin denetiminiz ve yönlendirmeniz gereken konular oluyor. Bu durumda bir kürsüye çıkıp onları sizin kontrolünüzde çalıştırıyorsunuz. Böyle bir durumda tabii ki kapasite çok daha düşük oluyor, çünkü siz tek kişisiniz. Sizinle çalışabilecek kişi sayısı da kısıtlanmış oluyor.

Şimdi sıkı durun. Sizin için çalışan milyonlarca insan, beyninizdeki hücreler ve birleşim noktaları. Sizse bilincinizsiniz. Bilinçli olarak bir iş yapmaya kalktığınızda bilincin denetimi belirli ölçüde sırasal bir yaklaşım gerektirdiğinden kapasite azalıyor. Ama yaptığınız çalışma bilinçli ve tamamen kontrolünüzde oluyor. Kendi başlarına çalışırlarken ise, bilinç kontrolünde olmadan çalışıyor bu milyonlar. Vücudunuzdaki son derece karmaşık sistemler nasıl başarıyla yürütülüyor sanıyorsunuz! Bilincinizin kontrolü gerekse, bir dakika bile nefes almaya ve yaşamsal faaliyetleri sürdürmeye yetişemezdiniz!

Yaptığınız herşeyi illa bilinçle yapmaya çalışırsanız, kapasitenizi çok düşürüyorsunuz. Kürsüye çıktığınız zamanları işleri yapmaya ayırmayın! Bu milyonlarca çalışanınıza ne istediğinizi söylemeye ayırın.

Bir örnek vermek gerekirse, bilinçli olarak kilo vermeye kafa yormayın. Kilo vermek için doğrudan bilincinizi yormayın. Karar verin. Kaç kilo olmak istediğinizi belirleyin. Kürsüye çıkıp zihninizin bilinçsiz çalışan büyük kısmına seslenin. Onlara ne istediğinizi söyleyin!

Kendi zihninize, kendi bilinçaltınıza ne istediğinizi söyleyin! Bilincin, en önemli görevi istemektir. Niyet ve isteğinizi bilinçaltınıza iyice duyurduğunuzda, bilinçle asla yapamayacağınız işleri yapan bu kalabalık güç, belirttiğiniz niyet ve istek için çalışmaya başlar. O zaman sorunlarınızı çözmek, öğrenmek, gelişmek için ani ilhamlar doğmaya başlar içinize. O ilhamları doğuran, arka planda siz farketmeden çalışan bilinçsiz zihninizdir!

Kendi kapasitenizi fark edin! Düşündükleriniz gerçekleriniz olur. İstediklerinizi elde edersiniz.

Küçük şeyleri ihmal edip, sırtınızda kambur biriktirmeyin

2007-09-19T11:22:00.000-07:00

Kişisel gelişimle ilgili okuduğum şeyleri, önceleri zaten uyguluyor olduğum şeyleri teyit amaçlı algılıyordum. Sonra Robert Kiyosaki'nin Zengin Baba Fakir Baba kitabıyla başlayarak bir dizi kişisel gelişim kitabında, ufkumu açıcı şeyler keşfetmeye başladım.

Önemli kaynaklardan biri, Tavuk Suyuna Çorba (Chicken Soup for the Soul) serisinin yazar ve editörlerinden Jack Canfield. Canfield'ın kitaplarından birinde, zaten farkında olduğum bir kötü özelliğimin sayfada yansımasını görmek hayli etkili oldu benim için. Daha önceden okuduğum birkaç kitapla birlikte artık oradaki öğütleri alıp uygulayacak duruma gelmiştim.

Büyük şeylerle uğraşmayı severim. Çoğu insana zor gelen pek çok iş yaptım şimdiye kadar. Ama küçük işleri, sıradan işleri hiç sevmem. Özellikle derlemek, toplamak, düzenlemek gibi şeyler hoşuma gitmez. Bu tür konularda benden beklenmeyecek derecede tembellik ettiğim olur.

Okuduklarımın etkisi ve biraz da yaşamın zoruyla bu biriken konulara el atmaya başladım.

Mesela uzun süredir iptal ettirmeyi düşündüğüm fazladan iki kredi kartını sonunda iptal ettirdim. Uzun süredir evde suyla ilgili yaşadığımız birkaç problemi bir gün sadece iki saati ayırıp bir usta getirerek sonunda bitirdim.

Bunlar ufak tefek şeyler ama sürekli insanın kafasının bir köşesini işgal edip huzursuzluk veriyorlar.

Halıların altına süpürdüğünüz şeyleri karşınıza alın. Ya yapın. Ya yaptırın. Ya tamamen vaz geçin. Sonuçlandırın. Emin olun o ufak şeylerden kurtulmak, yeni şeyler elde etmenizde önemli bir açılım sağlayacaktır.

Behiç Tanağardı dinliyor

2007-09-17T06:06:00.000-07:00

Şimdiye kadar çeşitli şirketlerde patronlarım oldu.

Hiçbir şirkette patrona eyvallahım olmadı. Onu da kendim gibi bir insan olarak gördüm. Ama yaptıklarıyla, ortaya koyduklarıyla duyduğum saygının seviyesi belirlendi.

Şimdiye kadar hiç Behiç Tanağardı kadar saygı duyduğum bir patronum olmadı.

İş görüşmesinde bir araya geldiğimiz ilk toplantıdan itibaren özellikle konuşulabilirliğine, insanları dinlemesine hayran kaldım. İlerleyen aylarda, yurtdışından gelen bir iş teklifine kadar pek çok konuyu kendisiyle rahatça paylaştım ve tecrübelerinden, önerilerinden, yaklaşımlarından hem kişisel hayatım için hem de iş hayatında çok yararlandım.

Behiç Beye gündelik başarı için uyguladığı bir taktiği sorduğumda 'empati kurmak' ifadesini duymak benim için çok şaşırtıcı olmadı.

Ne yazık ki empati hayli eskitilmiş, biraz ağızlarda sakız olmuş bir kelime. Ama gerçekten empati kurabilenler, bu yeteneklerinin çok büyük faydalarını görüyorlar.

Behiç Bey empati kurarak başarılı olduğunu söylemiyor. Başarılı olmak için empati kurduğunu söylüyor. Bu da aslında başka bir başarı taktiği olarak yazılabilir. Burada kısaca özetleyecek olursak, 'ne oldum değil ne olacağım' diyor Behiç Tanağardı. Geldiği noktadan tamamen memnun olan, tabii ki ilerlemeye devam edemez.

Empati kurmayı biraz derinleştirmek için kendisine birkaç soru sordum.

"Zor kızarım" dedi, "Kızdığım tek şey, sebebini bilemediğim ya da anlayamadığım durumlardır. Çok ani bir durum oluştuğunda bile öncelikle sebebini anlamaya çalışırım. Sadece gerçekleşen olayı değil, etrafını da bir bütün olarak ele alırım."

Behiç Bey'in empatideki alt sırları bence iki noktada toplanıyor: Anlamayı gerçekten istemesi ve bunun için gerekli gayreti sarf etmesi, bir de karşısındaki kişinin tüm içtenliğiyle konuşacağı şekilde ortam oluşturması.

Empatideki 'bence' derin başarısında, aile ve çocukluk çevresinden gelen yaklaşımların yanısıra gündelik olarak bu yeteneğini geliştirmek için sürekli bilinçli bir çaba göstermesinin büyük etkisi olduğunu söylüyor.

Bilge Adam'ın üstün başarısında kişisel olarak önemli bir katkısı olan Behiç Tanağardı ile tanıştığım ve kendisiyle beraber çalışıyor olduğum için çok mutluyum. Adını duyup da tanışmamışlar varsa, tanışmalarını tavsiye ederim.

Olduğunuz yerden olmak istediğiniz yere nasıl gidersiniz?

2007-09-14T18:11:00.000-07:00

Önce the Secret'ı Türkçesinden okudum. Sonra Çekim Yasasını. Sonra Bolluk Yasalarını.

İlkini almış, onu okurken, diğer ikisini de satın almıştım. Ama bunların üzerine okuduğum How to get from where you are to where you want to be adlı kitabı aylar önce İrlanda'dan almıştım ve hala okumaya fırsat olmamıştı. Bu üç kitabın üzerine çok isabetli bir okuma oldu.

Jack Canfield, Türkçeye de Tavuk Suyuna Çorba serisi olarak çevrilen serinin iki editöründen biri. Çok iyi hazırlanmış bir kitaptı okuduğum...

Türkçesi çıktı mı bilmiyorum, ama kesinlikle okumanızı tavsiye ederim.

Bulunduğunuz yerin farkında olmanız yeterli. Gitmek istediğiniz yeri biliyor olabilirsiniz. Belki de bilmiyorsunuz bile. İster gitmek istediğiniz bir hedef olsun, ister sadece bulunduğunuz yerden daha iyisi olabileceğini düşünüyor olun, bu kitabı kesinlikle okuyun. Hayatınızda etkisi olacak bir kitap.

Çok az kitabı ikinci kere okurum. Bu kitabı birkaç kez daha okumayı ve içindeki bir kısmını belirli ölçüde zaten uyguluyor olduğum 25 ilkeyi uygulamak için sürekli çalışmayı düşünüyorum.

Stephen Covey'i bile kendi yaklaşımlarımı teyitten öte pek bi etkileyici bulmayan ben, bu seriden ve özellikle dördüncü olarak okuduğum Jack Canfield'in kitabından çok etkilendim. Çok gelişmiş bir kişiliğim olduğunu düşünürken, daha gelişecek çok yol olduğunu gördüm.

Robert Kiyosaki ile başladığım bu uyanış sürecinde okuduğum bu dört kitabın da önemli etkileri oldu. Çekim Yasasının mizansenini çok saçma bulsam da, ilkelerini doğru bulmuştum. The Secret, sadece bir giriş kitabı gibiydi. Bolluk Yasaları çok güzel bir kitaptı. Jack Canfield'in kitabı hepsinin üzerinde.

Bu kitapları okuyun. Bir ay gibi kısa bir sürede diyet yapmadan yedi kilo vermemi sağladı bu kitaplar. Daha doğrusu, bu kitaplardan birinin verdiği vizyonla, ideal kilomu belirledim ve bilinçaltıma da söyledim. Tartıdaki 15 kiloluk hata, şu an 8 kiloya düşmüş durumda.

Bir iki gündür ideal yaşam alanlarımdan biri de kafamda belirginleşmeye başladı: İstanbul'a ve Boğaz'a da hakim bir gökdelen katı. Bir de tabii doğa içinde daha hoş bir tatil mekanı. Bu iki şeyi istiyorum şu an. İçgörümle net bir vizyon olarak da algılamaya başladım. Bana yaklaştıklarını hissediyorum.

Sizin de size yaklaşmasını isteyeceğiniz hedefleriniz yok mu? Okuyun bu kitapları ve sonra hayatınızı değiştirin. Bir kitap okuyarak hayatınız değişmez. Ama bir ya da birkaç kitap okuyup hayatınızı değiştirmeye karar verebilrsiniz.

Tutukluk, yırtıklık ve aradaki haller

2007-09-14T17:42:00.000-07:00

MVP'yim. Microsoft Most Valuable Professional. Sahip olmaktan hoşlandığım unvanlardan birisi.

Bu sene MVP - MSP Buddy programında MVP'ler tarafında program lead olarak görev yapıyorum. Biliyorum, bir sürü İngilizce kelime oldu ama programların adları bunlar. Ne de olsa, uluslararası bir şirket. Belki de en uluslararası şirket. : )

MSP - Microsoft Student Partner demek. Bu sene 28 kişiler.

Geçen akşam Fenerbahçe Stadının yanındaki Maçkolik'teki ilk toplantılarına katıldım. Kısa sunumlarını dinledim arkadaşların. Herkes çıkıp kendini 3-5 dakika tanıtıyordu. Çok beğendiklerim oldu. Kendiyle dalga geçmeyi başaranlar, bir masal gibi kendini anlatanlar, harekete davet edenler...

Birkaç şey dikkatimi çekti.

Birincisi hemen hepsi gününe kadar belirterek ne zaman doğduklarını söyleyerek başladılar. Belki bu topluluk içinde doğum günlerini kutlamak açısından bir önemi vardır ama, insanlar ne zaman doğduğunuzla pek de ilgilenmezler. Doğduğum tarihe onlara göre çok daha uzak olduğum için garip geldi bana belki.

İkincisi, Microsoft platform ve geliştirme araçlarından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Cemal Akyelin konuşması sırasında oldu. Rahat bir ortam, Cemal Bey ayakta konuşuyor. Az önce iftar vakti yemek yenmiş. Bir yandan yeni servis açılmış. Cemal Bey'in konuşması başlayınca tatlı ikramı biraz beklemiş, ama sonra yapılmış. Ne olduğunu tam anlamadığım üçgen bir dilim ve yanında bir top dondurma.

Dondurma beklemez değil mi? Ben bir yandan Cemal Beyin değerli tecrübelerine dayalı konuşmasını dinlerken, bir yandan tatlıyı ve dondurmayı yedim. Kısacık sürdü zaten yeme işi... Benden başka iki yanımda oturan yirmiye yakın üniversite öğrencisinin bir tanesi bile tabağına uzanmadı! Konuşma bitene kadar dondurmalar çoktan erimişti.

Bu kadar rahat, girişken, arkadaşlarına göre önemli derecede önde giden üniversiteli arkadaşın bir tekinin bile benim yaptığımı aynı rahatlıkta yapmamış olması çok garibime gitti.

Bunun büyüklere saygıyla pek alakası olduğunu düşünmüyorum. Benim yaptığım saygısızca bir davranış değildi. : ) Daha çok heyecan yönetimi ile ilgili olduğunu düşünüyorum.

Bir ülke başkanının, çok meşhur bir yazarın, dünyanın en zengin insanlarından birinin de karşısına çıksanız, o da sizin gibi bir insandır. Yaptıklarına, ettiklerine, eserlerine saygı duyabilirsiniz. Ama kendinize de her zaman saygı duymalısınız. Onun yaptığı herşeyi yapabilecek potansiyel sizde de var.

Tutukluk yelpazenin bir ucunda. Diğer ucunda yırtıklık var. Arada bir yerde olmak lazım. Rahat bir yerde...

Misyonum

2007-09-13T23:50:00.001-07:00

Kendimin, ailemin, yakından uzağa içinde bulunduğum toplumun, insanlığın refah ve bolluk seviyesini yükseltmektir.

12 dev adama sonuna kadar destek...

2007-09-10T09:55:00.000-07:00

İnancın, düşünce gücünün çok önemli olduğunu en net bir şekilde gösteren oyunlardan birisi basketboldur.

Bu alanda Türkiye'yi yıldızlaştıran 12 dev adamı, Kırk Orman başlıklı web sitemdeki, pazarlama eleştirileri yazımda övmüştüm. Övmeye devam ediyorum.

Maçların hemen hemen tamamını takip ettim. Sunucunun ve yorumcunun konuşmalarına dikkat ettiniz mi bilmiyorum, ben çok ettim. Türk Milli Takımı ne zaman ufak birkaç hata yapmaya başlasa, cesaretlendirir yorumlar yerine yeren yorumlara giriştiler. İlk maçtan itibaren oyuncularımızın üzerine örtülen ağır battaniyenin iplerinden bazıları bu yorumlardı. Kollarını kıpırdatamadı neredeyse çocuklar.

Diğer tüm takımlar 15 sayı gerimize düştüklerinde bile, hep beraber olumlu düşünceye sarılırken, bizim takım öndeyken sayı üstünlüğü azalmaya başladığı anda bile olumsuz yorumlar havada uçuştu. Bunun sadece yorumcuların değil, takım çevresindeki, hatta belki oyuncular arasındaki genel tutum olduğu anlaşılıyor.

Bu olumsuz hava, Japonya'da önemli oyuncularından yoksunken olumlu düşünceyle devleşen takımımızın, o önemli oyuncularını sahada gördüğü bu sene silinmesine sebep oldu.

Kendi kendimize bu kadar gaddar olmayı ne zaman bırakabileceğiz? Olumlu düşüncenin gücünü, olumlu düşüncenin rüzgarını kanatlarınızda hissedin!

Mehmet Emin Kelekçi: Her zaman yenilikçi!

2007-08-23T07:02:00.000-07:00

Emin'le bir önceki işyerimde çok değerli bir mesai ortaklığımız oldu. Kendine özgü, yenilikçi, büyük sanatçı bir insanla tanışmış ve beraber çalışmış olmaktan çok mutluyum.

Tabii ki, sanatçı bir insanın benimsediği ilkeler, başarı taktikleri de kendine özgü. Emin'in temel olayı inovasyon, yenilik!

Grafik tasarım alanında Türkiye'de seçme insanlar arasında olan arkadaşım, şimdilerde Bimsa'da Proje Yöneticisi olarak çalışıyor ve orada bile sanatını konuşturuyor.

Emin'in gündelik ilkesi, her zaman kendine özgü bakış açısıyla bakması, kendine özgü olanı yapması...

"Özgün oldum hep. Özgün olduğum zaman başarılı olabildim. Çalıp çırparak bunlardan yeni bir şey yaratmak veya daha etik bi şekilde öykünerek birşeyler yapabilmek de mümkün ama ben o yola hiç gitmedim nedense. Özgünlüğümle sıyrıldım, sivrildim." diyor Üstad.

Grafik tasarımdan pazarlama yöneticiliğine oradan proje yöneticiliğine uzandığı son dönem kariyer adımlarının her birinde bu taktiğin kendisini farklı kıldığını anlatıyor:
"Logo tasarlarken aynı sektörle ilgili benzer işlere gözümü kaçırmamaya çalıştığım gibi, Pazarlama yöneticiliği yaptığım zamanlarda da kendime özgü excel tablolarım ve ölçüm metodlarım vardı. Proje yönetiminde de kendime özgü yöntemlerim var. Ve bu sayede büyük projeleri başarıyla bitiriyorum da kimse neler yapıp da bunu başarabildiğimi anlamıyor."

Özgünlük uğruna kendini yönlendiren pek çok kişiye de pek kulak asmadığını söylüyor sonra:
"Her hangi bir tasarım yaparken benzer iş örneklerine bakmamı söylerlerdi de kesinlikle kaçınırdım. Esinlenmeyi engelleyemiyorsunuz çünkü. Yeni bir şey söyleyebilme şansınızı yitiriyorsunuz."

Ortalama ama başarılı sanatçıyla, başarılı olması kuşkulu olabilen ama olursa çok büyük usta olan sanatçıların arasındaki farkı da şöyle anlatıyor:
"İyi örnekleri incelemek tabiki bir yöntem. Ama onların ötesine geçmeyi de zorlaştırdığı için zorluk aynı zamanda. Özgün olmayı başarabilirsen, yenilikleri yakalayabilirsin ve bu yenilikler çok ciddi başarılar getirebilir. İnovasyon inovasyon deyip durdukları şey de böyle çıkmıyor mu?"

Sanatçı risk adamıdır. Türkiye'de şahsen tanıdığım en önemli sanatçılardan birinin taktiği de bu riski tüm keskinliğiyle barındırıyor. Kuşanabilene keskin bir kılıç... Dikkat edin, elinizi kesmesin.

Gündelik Başarı İçin Uygulanabilir Taktikler / Mustafa Acungil

2007-08-18T07:57:00.000-07:00

Kitabımın tüm sayfalarında diğer sayfalara gitmek için bağlantılar konmuş durumda. Ama buradan belirli bir alt sayfaya gitmek de isteyebilirsiniz:

1 2 3a 3b 3c 3d 3e 3f 3g 3h 3i 3j 3k 4a 4b 4c 4d 4e 4f 4g 4h 4i 4j 4k 5a 5b 5c 5d 5e 5f 5g 5h 5i 5j 5k 6a 6b 6c 6d 6e 6f 6g 6h 6i 6j 6k 7a 7b 7c 7d 7e 7f 7g 7h 7i 7j 7k 8a 8b 8c 8d 8e 8f 8g 8h 8i 8j 8k 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Hayati Şentürk gerçekten odaklanıyor, ben şahidim :)

2007-08-17T12:45:00.001-07:00

Hayati Şentürk ile bir önceki iş yerimde bir seneden biraz fazla birlikte çalıştık. Biraz da bu yazıda bahsedeceğim taktiğini ben de çok bilinçli olmayan bir şekilde uyguladığım için, isteyeceğimden daha az yakınlaştık bu sırada.

Hayati Hocayı şimdi yollarımız ayrıldıktan sonra çok daha fazla anlıyor ve takdir ediyorum. İşin bana verdiği körlük kalktıktan sonra yani...

Bu akşam msn'den taktiğini sorduğumda Hayati Hocaya, biraz sağdan soldan ısrar edip konuşmaya razı ettikten sonra şu cevabı aldım: "Her işle ilgilenmem. İlgi alanımı dar tutarım. Ama ilgilendiğim alanın en iyisi olmak için büyük bir hırsla çalışırım. Hiçbir engel beni durduramaz."

Hayati Şentürk Apple IMC-Bilkom'da Yazılım Ürünleri Danışmanı olarak çalışıyor. Ben tanıdığım dönemde sadece ders verdiği insanlara, ders vermek için yetiştirdiği hocalara değil, kendi sektöründeki tüm profesyonellere hocalık ediyordu. Hala alanında kuzey yıldızı. Onun için kendisinden hep Hayati Hoca diye bahsettim.

Odaklanmak herkesin önemli olduğunu bildiği bir şeydir, ama çoğumuz ne isteklerimize doğru düzgün yoğunlaşabiliriz ne de gereksiz şeylerden yakamızı kurtarabiliriz. Hayati'yi ise tanıyanlar bilir, o hem istediklerine gerçekten odaklanır hem de anlamsız şeylere gerçekten vakit kurban etmez.

Ne diyelim, darısı sizin bizim başımıza...

Fatih Durğut ekibinin moralini yüksek tutuyor

2007-08-17T12:38:00.000-07:00

Fatih Durğut'la üniversiteden yeni mezun olduğu sıralarda bir sene kadar aynı işyerinde çalışmıştık. O zamandan beri yüzyüze belki de hiç görüşmedik, ama sanal ortamda gerçek hayat konularını ilgilendirecek şekilde konuştuğumuz, görüştüğümüz, selamlaştığımız oldu. Severim kendisini, onun da beni sevdiğini düşünüyorum.

Fatih bir yazılmı projesi ekip lideri. Gündelik hayatta kullandığı önemli bir taktik, esprilerle, samimi bir hava oluşturarak, ekibinin moralini sürekli yüksek tutmak. Bu taktiğin geçen 2 yılda 2 milyon Avroluk bir projeyi bitirmelerinde çok büyük katkısı olduğunu düşünüyor.

Bence burada ekibin moralini yüksek tutmak kadar, bir ekiple iş yapmak, büyük bir hedefe onların çabalarını organize ederek ulaşma sırrı da var. Pek çoğumuz çalıştığımız işlerde yönetim fonksiyonumuz varsa, buna benzer şeyler yapıyoruz. Ama kendi işlerimiz ve hedeflerimiz için de ekipler kurup onları güzellikle yöneterek daha kısa zamanlarda başarı sağlayabileceğimizi düşündünüz mü? Belki ekip olmadan hedefleyemeyeceğimiz yeni ve daha büyük kızıl elmalar bulabileceğimizi?

Zeki Erdem ilişki hesaplarını dolu tutuyor

2007-08-14T06:34:00.000-07:00

Zeki Bey'in önemli bir başka gündelik başarı yaklaşımı da insan ilişkilerinde oluşabilen kırgınlıkları hızla gidermeye önem vermesi. Bu sayede gereksiz kırgınlıkların önüne geçmiş olduğu gibi, en değerli varlıklarımızdan olan ilişkiler ağını da korumuş oluyor.

Stephen Covey kitaplarından birinde her insan ilişkisini de bir banka hesabına benzetir. Bakiyesini yüksek tutamadığınız bir ilişkiyi kaybedersiniz. Ya da o ilişkiden yarar sağlamanız mümkün olmaz.

İnancımızda da 3 günden fazla küslük hoş karşılanmaz.

Zeki Erdem kaybedilmiş davaları canlandırıyor

2007-08-14T06:24:00.000-07:00

Zeki Erdem, Tübitak'ta kıdemli danışman olarak çalışıyor. Özellikle veri madenciliği alanıyla ilgili.

Kendisiyle bir eğitim sırasında tanıştık ve ardından görüşmeye devam ediyoruz.

Zeki Bey, kayıp gibi görünen işlerin peşinden zaten kaybedilecek başka ne var düşüncesiyle akıllıca stratejilerle gitmeye devam ediyor. Bu çabaya değecek projelerde, işlerde, bu yaklaşımın getireceği başarı hiç beklenmedik olduğu için değeri çok daha fazla oluyor.

Aslında uluslar arası seviyede bunu ekonomi alanında uygulayan önemli girişim grupları olduğunu da duyuyoruz sürekli. Zeki Bey'in yaklaşımı biraz bu kurumlarınkini, biraz da 10 bin deney boyunca ışığı verecek bir malzeme arayan Edison'u andırıyor. Geride bırakmış olduğumuzu umduğumuz kriz yıllarında, bu tür umutsuz durumlarda oluşan duygusal olumsuzlamayı devre dışı bırakarak nesnel şekilde şirket değerlerini ve gelecek potansiyellerini hesaplayan kriz yöneticisi bazı girişimciler, Türkiye'de çeşitli şirketleri çok ucuza alma imkanı bulmuşlardı.

Tabii bu yaklaşım kendi risklerini de içinde barındırıyor: Batık bir amaç uğruna kara sevdaya düşmemek gerekli.

Fikret Şanlı da bir adım geri çekilip bakıyor

2007-08-14T00:10:00.000-07:00

Kendime bir müttefik buldum : )

Fikret Şanlı, Tübitak'ın Gebze yerleşkesinde araştırmacı olarak çalışıyor. Uzmanlık alanı veritabanı, özellikle SQL Server.

Kendisiyle bir eğitim vesilesiyle tanıştık ve dostluğumuz devam ediyor. Yurtdışında eğitim almış ve uzun süre çalışmış da. Avrupa deneyimlerinden de çeşitli sohbetlerimizde yararlandım.

Fikret Bey belirli bir konu üzerinde uzun süre kafa yormuyor. İlerleyemediğini hissettiğinde bir kenara bırakıyor bu konuyu. Yeterince soğutup tekrar döndüğünde ise genellikle sorunu hızla çözüyor.

Bu taktiği ben de aynen kullanırım. Hatta bu sitede yayımladığım 'Gündelik Başarı İçin Uygulanabilir Taktikler' adlı kitabımdaki 10 temel bölümden biri, bir adım geri çekilmek üzerine...

Özellikle teknik konularda uzman insanlar içinde başarılarıyla dikkat çekenlerde sıklıkla karşılaştığım bir taktik bu.

Düşüncenin Gücü

2007-08-13T23:45:00.000-07:00

Secret adlı çok satan kitabı okuyorum.

Okurken aklıma bir arkadaşımın başına gelen bir süreç geldi. Dersane öğrentmeni olan arkadaşım İstanbul Avrupa yakasında oturuyor, Anadolu yakasındaki bir şubede de ders veriyordu.

Anlattığına göre, bir gün Boğaz Köprüsüne yaklaşırken ya deprem olursa diye düşünmeye başlamış. Sonra otobüs köprüye her yaklaştığında bunu düşünmeye başlamış. Bu onu o kadar etkilemiş ki, zamanla köprüye yaklaşırken sanki olay gerçekten olacakmış gibi görselleştirmeye, bunun sonucunda da krize benzer bir hal yaşamaya başlamış.

Nasıl sonuçlandı bilmiyorum tam olarak ama arkadaşım birkaç yıllığına iş gereği başka bir şehre gitmişti. Belki de köprü bu sayede bir depremle yıkılmadı.

Düşündükleriniz gerçekleriniz olur. Secret'teki seviyede olmasa da düşünceleriniz belirli bir ölçüde gerçek olur. Bu kitabı kendi düşüncelerinize göre yorumlayarak değerlendirmeniz faydalı olabilir.

DÜŞÜNCELERİNİZ GERÇEKLERİNİZ OLUR.

Olası zararlar

2007-08-13T10:13:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Davulun sesi uzaktan hoş gelir demiş atalarımız. Birilerinin ataları da dağın öte yamacındaki ot her zaman daha yeşildir demiş. Bazen doğru olanı zaten bulmuşuzdur ama gözümüzü dışarıdan alamayız. Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olma riskini hiçbir zaman unutmamamız gerekir. İçinde bulunduğu durumu değerlendirirken olumsuz yönleri daha belirgin görmek, olası ama gerçekleşmemiş bir durum için ise olumlu yönleri daha belirgin görmek insanların büyük çoğunluğunda sıkça görülen bir davranış şeklidir.
Kendinizi masanın karşısına alın, hayatınızı masanın üzerine koyun ve işle ilgili bir kararı öyle alın. Sevmediğinizi düşündüğünüz bir işi aslında zamanla sevecek olabilirsiniz. Ya da seveceğinizi hayal ettiğiniz bir işle baş başa kaldığınızda aslında bu işi hiç de sevmediğinizi anlayabilirsiniz.
Sevdiğiniz işi yapma hedefiniz olsun. Ya da en azından yaptığınız işin sevdiğiniz işlerden birisi olmasını hedefleyin. Ama geleceğinizi etkileyecek kararları alırken iyi düşünün. Ne çok düşünerek kendinizi felç edin, ne de hevesinizin esiri olarak anlamsız ve gereksiz hamleler yapıp durun. Orta yol doğru olandır, ne yukarı doğru aşırı ne de aşağı doğru aşırı iyi değildir.
Yine mevcut işinizi değerlendirirken, angarya ile yorucu ama gerekli iş arasındaki ayrımı kaçırmamaya özen gösterin. İşinizin doğası gereği yapılması gereken şeylere angarya olduğu düşüncesiyle burun kıvırırsanız, işinizde mükemmele gitmeniz olasılık dışında kalabilir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Senaryo 3: Sevmeden başaran bir örnek düşünün

2007-08-13T10:12:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Düşünün… Başarılı insanları düşünün. Yakın çevrenizdeki başarılı insanları, gündemdeki başarılı insanları, tarihteki başarılı insanları… Yaptığı işi sevmeden yaptığı halde başarılı olmuş tek bir insan geliyor mu aklınıza?
Topun peşinde koşmayı sevmeyen bir insan futbolcu olarak başarılı olabilir mi?
Kürsülerde gürlemeyi, kulislerde binlerce el sıkmayı sevmeyen, politika icra etmekten hoşlanmayan bir insan politikada başarılı olabilir mi?
Yazmaktan hoşlanmayan, kelimeleri sevmeyen, kurgu oluşturmayı yük gören bir insan başarılı bir yazar olabilir mi?
Rakamları, fizibilite raporlarını, yatırım incelemelerini, yönetmenin gündelik detaylarını sevmeyen bir insan başarılı bir işadamı olabilir mi?
Çocuklarla uğraşmayı sevmeyen bir insan başarılı bir ilköğretim öğretmeni olabilir mi?
Deneyler kurgulamaktan hoşlanmayan, üzerine çalıştığı sorunlar gece uykularına girmeyen bir insan başarılı bir bilim insanı olabilir mi?
Soru çözmekten keyif almayan bir lise son öğrencisi, üniversite sınavında üstün bir başarı elde edebilir mi?
İşin sırrı keyifte! Keyif almadan yaptığınız bir işte, üstün bir başarı elde etmeniz neredeyse imkansızdır.
Öyleyse, eğer üstün bir başarı hedefliyorsanız, yaptığınız işi düşünün, uğraştığınız konuları düşünün, emek harcadığınız unsurları düşünün. Keyif almadan uğraş veriyorsanız, üstün bir başarı hayaldir. Tabii zamanla keyif almayı öğrenebilirsiniz; bazı zevkler zaman içinde geliştirilerek edinilir.
Ya keyif aldığınız bir iş yapın ya da yaptığınız işten keyif almayı kendinize öğretin.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Senaryo 2: Yüksek mühendis Yüksek Kaldırım’da

2007-08-13T10:11:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Sen kalk koskoca yüksek mühendis ol, sonra gel Yüksek Kaldırım’da metre metre kablo satmaya çalış!
İşe girerken yaptığım mülakatlarda bana ona yakın ürün saymışlardı. Ürünlerin hepsinin de satışa hazır olduğu gibi de bir izlenim almıştım. Yalan olmasın, belki açık açık böyle bir iddiada bulunmadılar da ben öyle kurdum kafamda. Başladığımda aslında ürünlerden hiçbirinin hazır olmadığı gerçeği acı bir şekilde karşıma çıktı.
Bu alanda toy bir delikanlıydım. Network altyapı elemanları olsun, satış olsun daha önce çalıştığım alanlar değildi. Ama çok toy da değildim, senelerdir çalışıyor ve para kazanıyordum, satranç oynuyordum, okuyordum; strateji diye bir şeyin varlığından haberdardım ve strateji denen şey bu kuruluşun diğer şirketlerinde varsa da, benim çalışıyor olduğum yeni şirketlerini emanet ettikleri yöneticide yoktu.
Belki de işin sahipleri bu özel alanda nasıl ilerleyeceklerini bilmiyorlardı, sadece denemeler yapıyorlardı ve yöneticim de benim gibi bir kurbandı. Kesin olan, iş sahiplerinin yeni bir şirketi ayağa kaldırmak için doğru bir yönetici seçmemiş olduklarıydı.
Hiçbiri tam olarak hazır olmayanlar içinde fiziksel engeli olmayan ama fizibilite engeli olan Nokia network kablolarından bir miktar depolarımıza giriş yapmıştı. Dört aylık kabusun tepe noktasında bu kabloları satmak üzere bağlantı kurmak için Yüksek Kaldırım’daki kablo işi yapan şirketleri kapı kapı dolaşmam ihtişamla oturur!
Kaliteli kablo getiren büyük kurumların kendi ithalatlarını yaptıkları ya da uzun süredir oturmuş iş ortaklıklarıyla hareket ettikleri, diğer kurumların ise Uzak Doğu’dan çok daha ucuz kablolarla iş yaptıkları bir ortamda, hiçbir ön bağlantı olmadan kaliteli –buradaki anlamıyla pahalı- kablolardan Nokia’yı satmaya çalışmak bir kabustu. Bu satışı yapmak için sektör analizi yapmak, oyuncuları belirlemek, bunların etkin isimlerini belirlemek ve harekete geçmek yerine, elektrikli süpürge satan bir sokak satıcısı gibi rastgele dükkan kapılarını çalmak ise, anlaşılır bir şey değildi. Ben de anlayamadım zaten. Daha doğrusu anladım; dördüncü ayın sonunda, hiçbir başka hazırlığım olmadan istifa etmemin sebebi kafamda bir ampul gibi yanıveren bu anlayıştı.
Bu iş bir yere gitmiyordu. Benden ne istendiğini anlayamıyordum. Benden ne istendiğini yöneticimin de bildiğini sanmıyordum. Bana yön gösterecek, doğru bir şekilde yönlendirecek bir insan yoktu. Şirkete hiçbir katkım olmuyordu. Şirketin bana hiçbir katkısı olmuyordu.
Gelişmeden dört ay boyunca bir yerde çakılı kalmak yeterince canımı acıtmıştı. Acıyı uzatmanın hiçbir anlamı yoktu. İstifamı telefonla verdim. İhbar süresinde çalışmamı talep etmediler; o konuda da önemli bir anlayış göstermiş olduklarını sonraki tecrübelerimden ve gözlemlerimden anladım.
Bugün, Yüksek Kaldırım’da kapı kapı dolaşarak Yüksek Kaldırım’da kapı kapı dolaşılarak yapılamayacak bir işi yapmak üzere beni yönlendirmiş olan zihniyete ettiğim isyanın ne kadar doğru olduğunu ve geleceğimin belirlenmesinde ne kadar önemli bir rol oynadığını çok net görebiliyorum.
Ne anlamlandıramadığım bir iş için çalışmayı kendime yedirebildim, ne de çalıştığım bir şirkette anlamsız bulduğum işleri yapmaya uzun süre boyunca boyun eğdim.
Yeri geldiğinde bu başkaldırının zor olabileceğinin farkındayım. Ama ben baş eğmenin nasıl bir acı olduğunu da belirli bir dönemde yaşadım. Anlamı olmayan bir iş için, ya da bir anlamı olup da anlamsız bir yöntemle yapılmasında diretilen işler için gençliğimin günlerini yeterince harcadım. Bir daha bu tür işler için bir dakika bile zamanımı ayırmak istemiyorum.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Senaryo 1: Ama ben işimi gerçekten seviyorum...

2007-08-13T10:10:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Son dönemeci de geçince okula kadar uzanan kısa yol üzerindeki ağaçların yemyeşil takının altından bir kez daha sevinçle geçti. Daha geçen sene üniversiteyi bitirmeye çalışır, bir yandan derslere hazırlanıp bir yandan stajla uğraşırken, şimdi işte bir öğretmendi. Çocukluğundan beri hayal ettiği gibi…
Murat, 3 ay geçmesine rağmen hala ilk günkü gibi heyecanlıydı. Hala kendini bir anda ciddiye alınır durumda bulmuş bir çocuk gibi hissediyordu.
Öğrencilerini deli gibi seviyor, öğrencileri de ona neredeyse tapıyordu. Aynı yakınlığı bir de öğretmen odasındakilerle kurabilse çok daha mutlu olacaktı ama sanki onlardan biri değil de hala öğrencilerden biriydi; öğretmenler odasına biraz ezilmiş, biraz çekingen giriyor, kimseyle derinlemesine diyalog açma girişiminde bulunamıyordu.
Çocuklar arasından geçerken yüzünü ay gibi aydınlatan gülümseme, öğretmenler odasına yaklaşırken yavaşça yok olup yerini ifadesiz bir yüze bırakmaya başladı. Omuzların kendiliğinden çöküyordu ve o bunun farkında bile değildi.
Sessizce odaya girdi. Belirli belirsiz bir baş işaretiyle odadakilere selam verdi. Dolabına gitti. Elindeki fazlalıkları bırakıp ilk dersi için gerekli malzemeleri aldı. Kapıya doğru döndü tekrar.
- Kardeşim Murat, diye gürledi fizikçi Hasan Hoca’nın sesi, böyle erkenden nereye gidiyorsun? Dur biraz soluklan, bir çayını iç hele…
- Hocam, biraz geç kalkmışım da, derse ancak yetişirim. İlk dersim dolu.
- Nolmuş evlat? Bizim dersimiz de dolu. Hele bi şu haylaz öğrenciler didişmeyi bıraksın, her an gelebileceğimizi düşünüp biraz durulsunlar; gideriz… Hem kaç para maaş alıyosun da sanki öyle dakikası dakikasına iş yapmaya çalışıyosun.
- Ama hocam, öğrencilere karşı bir sorumluluğum var.
- Peki git, git de yani bizim sorumluluğumuz yok sanki!
- Bu gençler pek bi hevesli oluyor böyle başlarda Hasan Bey, diye araya girdi Matematikçi Rıza. Hele bir boyunun ölçüsünü alsın, derken Murat kapıdan çıkıyordu. Sonraki cümlesinin tek bir kelimesini duymadı ama zaten aynı şeyler defalarca duymuştu ve duymaya da devam edecekti:
- Gün olur o da bir duvara toslar elbet. Değer bilmez bir veli mi olur, en geri zekalısından bir öğrenci mi olur, bakarsın müdür takar; o da bunun bir iş olduğunu, pek de hoş bir iş olmadığını anlar nihayetinde.
Murat anlamıyordu, anlamak istemiyordu; dahası başka türlü bir anlam çıkarmıştı ve bunun kendi anlamı olduğunu düşünüyordu. Sınıfa girdiği anda, sahneye çıkmış bir aktörden farksızdı. Öğrencileri can dostlarıydı. Yaptığının karşılığını çeşitli açılardan alıp alamadığının pek bir önemi yoktu; sınıfta oluşan bilgi aktarımı, hatta bilgi paylaşımı atmosferi, onun yaşamak için muhtaç olduğu hava gibiydi.
Murat işini çok seviyordu. İşini bu kadar sevdiği için işi hiç iş gibi gelmiyordu. Ama ayların birikimli etkisiyle içine bir kurt düşmüştü. Çok sevdiğini düşündüğü bu iş, aslında boş muydu? Çok değerli olduğuna inandığı daha deneyimli öğretmenlerin davranış şekli, kendisininkiyle çelişiyordu. Onların hepsinin birden haksız olduğunu düşünmeye cesaret edemiyordu. Onların haklı olması ise, kendisinin öğretmenlik yapma sebebini ortadan kaldıracak cinstendi. Sevmeyen bir insan nasıl öğretmenlik yapabilirdi ki!
Kendi okuduğu lisede, kendisini en çok etkilemiş olan öğretmeni düşündü yine. Gözlerini kapattı ve sınıfta o eşsiz hocanın varlığını, sınıfa nasıl yaklaştığını, matematik gibi bir derste bile görevini ciddiye almak, iyi anlatmak, hayatın kalanına da önem vermek gibi pek çok erdemi nasıl da aşıladığını hatırladı.
Sevdiği işin bu olduğunu biliyordu. Bunu bırakırsa, bir daha hiçbir işi bu kadar severek yapmayacağını da biliyordu. Sevmeden yapacağı bir işte ne doğru düzgün bir başarı sağlamasının ne de uzun süre dayanmasının mümkün olmadığını da biliyordu.
Kendi deneyimsiz geçmişiyle deneyimli hocaların düşüncelerini sorgulamaya cesaret edemiyordu ama kendi lise hocasının, buradaki iş arkadaşlarından çok daha deneyimli hocasının sarsılmaz imajıyla tekrar güç buldu. Sınıfın kapısını açarken yüzü gülüyordu.
Ertesi sene de güler yüzle açtı sınıf kapısını. Sonraki yıl da… Ve tüm sonraki yıllar boyunca da…
Başına her hangi bir dert geldiğinde, emekli olduğunda ya da Allah gecinden versin vefat ettiğinde, seneler öncesindeki sınıflarından koca koca adamlardan en son sınıflarındaki gencecik fidanlara kadar geniş kitlelerin ilgi odağı olan sayılı hocalardan birisi oldu Murat.
Mutlu olacağı yeri bulmuştu ve o yeri korudu. Aslında bulduğu, işinde mutluluk fikriydi ve asıl koruduğu, savunduğu kavram da bu oldu: İşinde mutlu ol!

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Fayda 5: Ayakkabımızdan zincirliyiz, yürüyelim!

2007-08-13T10:10:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Bu motif Hasan Aycın’ın bir kitabından ömür boyu bende kalacak! Çölde, karenin dışından içeriye doğru uzanan iki zincir. Zincirlerin uçlarında bağlı birer ayakkabı. Ayakkabılardan itibaren ufka doğru kaybolan ayak izleri.
Çoğu zaman, işimiz bağlı olduğumuz ayakkabıdır. Mutsuz olduğunuz, toplama baktığınızda toplam satırında artı bir değer oluşturamayan işler, zincirli ayakkabılar gibidir. Ayakkabıyı çıkaramadıkça, zincir bizim mapusluğumuzdur. Ama ayakkabıdan kurtulduğumuz anda, zincire bağlı olarak kalan sadece ayakkabı olur.
Şu ana kadar beş işimden istifa ederek ayrıldım. Her birinde çok daha iyi açılımlar buldum.
İşinizden istifa edin demiyorum. İstifa edilmesi gereken bir işte olabilirsiniz diyorum. Hayat sizin için çekilmez bir çile haline geldiyse, sebebini araştırın. Çoğu mutsuzluğun kaynağında ya aile ile problem, ya iş ile problem ya da ailenin, işin yokluğu vardır. Mutsuzluğunuzun kaynağını bulun. Sizi mutsuz eden işinizse ve bu durumu düzeltmenin bir yolu yoksa çıkarın ayakkabılarınızı ve yürüyün.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Fayda 4: Ömür törpüsünden kurtulun

2007-08-13T10:09:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Bazı toplumlarda çalışmayı sevmek modası vardır. Bazı toplumlarda da çalışmayı sevmemek modası…
İş dışında geçirilen tatlı, huzurlu, bize ait ve özgür zamanla, işte geçirdiğimiz zorunlu, sıkıcı, problemli ve soğuk zamanı kendimiz için bir gerçek kılmışsak, Pazartesi sendromu yaşarız.
Pazartesi sendromu yaşadığınız bir işte çalışıyorsanız, bu işin sizin için uygun olup olmadığını bir kez daha düşünün.
Her pazartesi zorla ve istemeyerek gittiğiniz bir işe zincirle sürüklenir gibi gidiyorsanız, ömrünüz kısalıyor demektir. Kendinize bu zulmü yapmayın.
Pazartesiden Cumaya haftayı ölüp ölüp dirilerek geçiren bir insan için bu beş gün kaç gündür? Kabaca on diyelim. Böyle bir zulümden çıkınca hafta sonu kaç gündür? Takvimde iki gün olabilir ama size bir gün gibi bile gelmez. Biz yine insaflı davranıp bir gün diyelim.
Ya peki işini seven bir insan için hafta kaç gün gibidir? Üç diyebilir miyiz mesela? Mutlu bir insan için o beş gün sanki üç gün gibi geçer, ne zaman bittiği anlaşılmaz. Dengeli bir iş yaşamı kurmuş insan için hafta sonu iki gün tatili varsa, bunu iki gün gibi hissedebilir. Mesela birinde gezip birinde yatıp dinlenebilir.
Her onbir günde bir gün tatil yapan insanla, her beş günde iki gün tatil yapan insanın hali bir olur mu?
Aynı hafta içinde mutlu bir insan beş gün yaşlanıyorken, siz neden onbir gün yaşlanasınız!
Sevmediğiniz bir iş ömür törpüsüdür. Kurtarın kendinizi.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Fayda 3: Daha çok tatil yapın

2007-08-13T10:08:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Soğuk algınlığı gibi hastalıklarda eğer tatil gününe denk geldiyse ayakta durmakta zorlanırım, oysa işgünüyse iyileşmem bile daha hızlı olur.
Tatil sizin için nedir, düşünün…
Bağımsız hareket edebilmek mi? Bağımsız hareket edebileceğiniz bir iş ortamı oluşturabildiğinizde, sürekli tatil yapıyor olursunuz.
Her gün suya girebilmek mi? Belki de cankurtaran olarak ya da yüzme hocası olarak iş bulmalısınız. Suyu bu kadar seviyorsanız neden sadece senede birkaç on günle kısıtlı bir buluşma olsun ki aranızda?
Dilediğiniz gibi okuyabilmek ve kafanızdaki roman taslaklarını kağıda dökebilmek mi? Belki de bir yazar olmak kaderiniz. Her gününüzü okumak ve yazmakla geçirebilirsiniz o zaman.
Eşinizle daha fazla zaman geçirebilmek mi? Aile şirketi kurarak bunu tüm seneye yayamaz mısınız?
Sizin için tatil nedir ve tatili sevimli kılan nedir? Düşünün. Sonra bu unsurları bünyesinde barındıracak bir iş sahibi olmanızın mümkün olup olamayacağını düşünün. Gerçekten düşünün ama.
Geleceğin dünyasında işler, geçmişte düşündüğümüz kalıplarda olmayacaklar. Her on yılda bazı meslekler ortadan kalkarken, yeni meslekler oluşuyor. Size bir tam yıl boyunca tatil mutluluğu yaşatacak iş, belki de henüz ortaya çıkmadı. Yeni fırsatları, yeni eğilimleri inceleyin.
Sizi mutlu edecek işi bulduğunuzda, mutlu olursunuz.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Fayda 2. Kalıplardan kurtulun

2007-08-13T10:07:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Sevmediğimiz bir işi zorunlu olduğumuz için, tarif edildiği kadarıyla ve tarif edildiği şekilde yaparız. İşte geçirdiğimiz saatler işkence gibi geldiği için, sadece bir an önce bitmelerini isteriz; o saatleri nasıl geçirdiğimiz ve aslında neler yapabileceğimiz, işi nasıl daha iyileştirebileceğimiz üzerine kafa yormayız bile.
Sevmediği işi yapanlar gördüm. Sevdiği işi yapıyor olduğu halde, iş olduğu için bunun sevilecek bir yanı olamayacağı önyargısıyla hareket edenler de gördüm. Yaptıkları işten keyif aldıkları halde, bunun bir iş olduğu için sevimli olamayacağına kendilerini inandırmışlardı.
Sevdiğiniz bir iş yapın. Sevdiğiniz bir iş yapıyor olduğunuz halde bunu kendi kendinize bile itiraf edemiyorsanız, bırakın utanmayı. Utanılacak bir durum yok, yaptığınız işi sevebilirsiniz. Sevmeniz doğal olandır.
Önce işin sevimsiz olması gerektiği ile ilgili kalıptan kurtulursanız ya sevdiğiniz bir işi yapıyor olduğunuzu anlarsınız ya da sevdiğiniz bir işi yapıyor olmak için hayatınızın yönünde gerekli değişiklikleri yaparsınız.
Olmanız gereken yere ulaştıktan sonra da, artık o yaptığınız işi, zorunlu olduğunuz için değil keyif aldığınız için yapıyor olduğunuzdan, tarif edildiği kadarıyla ve tarif edildiği şekilde iş yapmanın ötesine geçersiniz.
Japonların kalite anlayışını düşünün: En sıradan işçi bile, yaptığı iş üzerine düşünür, süreç iyileştirmesi için fikirler bulmaya çalışır ve yönetime öneriler getirir.
Ben, siz ve arkadaşlarımız, gerçekten sevdiğimiz işlerde çalışabildiğimiz için işimizi nasıl yaptığımıza ve nasıl daha iyi yapabileceğimize kafa yormaya başladığımızda, toplam refah seviyemizi artıracak en önemli adımı hep birlikte atmış oluruz. İşgücü verimliliği mutsuz insanlarla olmaz.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Fayda 1: Hayatınızın büyük kısmından keyif alın

2007-08-13T10:06:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Eğer mali bağımsızlığınıza sahip değilseniz ve çalışmak zorundaysanız, bir de tabii işsiz değilseniz, uykuda geçirdiğiniz süreyle yarışabilecek tek zaman diliminiz çalışarak geçirdiğiniz zamandır.
En verimli, en istediğini yapabilir durumda olduğunuz yıllarda, gençliğin heyecanını, orta yaşın bilgeliğini sevmediğiniz bir işte harcayacak kadar zengin değilsiniz.
Sevdiğiniz bir işte çalışmak size keyif verir. Kendinizi geliştirme konusunda daha hevesli ve başarılı olursunuz. Bir insan olarak değerinizi çok daha iyi anlarsınız.
Sevmediğiniz bir işte çalışmak size kötü etki eder: Kişisel özelliklerinize bağlı olarak farklı şekillerde etkilenirsiniz ama büyük olasılıkla ya hüzne ya da öfkeye kaptırırsınız kendinizi. Keskin sirke küpüne zarar misali, giderek tadı kaçan ve çevresini de acıtan bir insan olmak hoş değildir. Ya da hüznün derinliklerinde yeni keşifler peşinde hayatın renklerini kaybetmek, siyah beyaz bir dünyaya mahkum olmak hoş değildir.
İşinize belki gerçekten zincirlisinizdir. Bırakma şansınız yoktur. Ama bu düşük bir ihtimal.
Gerekirse biraz daha az paraya razı olarak sevdiğiniz işi yapmayı tercih edin. Bunun sağlayacağı huzur, ilerleme şansınızı ve öncekinden daha bile fazla para kazanma şansınızı da artıracaktır. Hep biraz geride kalsanız bile, bu huzura yine değer!
İnsanların ne diyeceğine aldırmadan sevdiğiniz işi yapmayı deneyin. Hayatı kendiniz için yaşıyorsunuz, ne derler için değil!
İş dışı zamanınızda kendi benliğinize uygun şeyler yapmak ya da kendinizi neşelendirmek için çılgınca girişimlerde bulunmak zorunda kalıyorsanız, durun ve düşünün. Asıl büyük zaman dilimini, yani işte geçen zamanınızı kalite olarak geliştirmek çok daha verimli olacaktır. İşinizde iyileşme sağlamayı, sevdiğiniz bir şeyler yapmayı düşünün.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Gerçek Hayat Örneği

2007-08-13T10:05:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Dedem rençperdi. Kızılırmak’a yakın bir tarlayı adam ettiğini duymuştum. Yeterince toprak olmayan, taş dolu bir tarlaymış. Taşları ayıklamış, toprak çekmiş. Tarlayı adam edip oradan ürün almış. Kendi yaşadığı dönemde insan gücü ve basit aletlerin kullanımıyla bu işi yapmak zor olmuş. Aslında çok erken yaşlarımda dedemi görmüş olduğum halde hiç hatırlamıyorum. Tek hatırladığım bir resim. Aksakallı, kasketli, yazıda (tarlada) diz çökmüş kuru bir dalı kırıyorken. Arkada bir bisiklet görünüyor. Sanırım resmi çeken ağabeylerimden biri ve bisiklet de onun bisikleti.
Babam esnaftı. Bir ortağıyla birlikte önce bakkal açmış. O dönemleri hatırlamıyorum. Sonra aynı yerde bir lokanta açmışlar, daha fazla ortak alarak. Evde geçen çocukluk yıllarımda babam her gün sabah 9’da lokantada olur, gece 12’de dönerdi. Cumartesi günleri de öğleden sonra 4 gibi çıkar ama buna karşılık Pazar sabahı 3 gibi lokantaya giderdi.
Babam tek tatil gününde, lokantadan çıkıp ilk başlarda tarlaya, sonra da alıp yıllarca ilgilendiği küçük bir çiftliğe giderdi. Akşam 8 gibi eve gelir, evli çocuklarını bir araya getirdiği akşam yemeğinde çocuklarıyla torunlarıyla birlikte vakit geçirirdi.
Dedem çok çalışmış. Babamın çok çalıştığını kendim biliyorum. Ama onların döneminde çalışmak bir yerde girip çalışmak değil, daha çok kendi geçimini kendi imkanlarıyla bir şekilde sağlamaktı. Dedem az da olsa kendi toprağıyla uğraşıyordu. Babam kendi işini kurmuştu. O tarla ya da o lokanta bir işyerinden çok, yaşamlarının bir parçasıydı.
Günümüzde işler biraz değişti. İnsanlar daha çok kendi başlarının çaresine bakarak değil, daha büyük bir organizasyonun içinde çalışan olarak yer almakla geçimlerini sağlıyorlar.
İlk paramı ilkokul yıllarında bir yaz sakız satarak kazandım. Satranç almak için para kazanmak üzere o işi yapmıştım. Ama sadece tek bir yaz. Keşke daha fazla yaz, ticareti andıran işlerle ilgilenseymişim. Sonra lise yıllarında dershane burslarıyla aylık düzenli bir para kazanmaya başladım. Buna kazanmak diyorum, çünkü girdiğimiz birtakım sınavlarda aldığımız sonuçlarla elde etmiştik.
Üniversitede ikinci sınıftan itibaren çalışmaya başladım. Kısa bir süre sonra da evlendim. Erken yaşta, üniversite, aile ve iş sorumluluklarını birlikte yüklenmiştim. Bana çok iyi geldi. Zaman zaman üniversitelerde verdiğim seminerlerde 25–28 yaş aralığına gelmiş, yüksek lisans yapmakta olan ve hayatlarında hiç para kazanmamış insanlarla karşılaşıyorum. Hayatlarının üçte birlik döneminde hayatla hiç tanışmamış olmaları beni ürkütüyor.
Sakız sattım, sınav başarılarımdan dolayı burs aldım, yazı yazdım, redaktörlük yaptım, yazı işlerini yürüttüm, döviz bürosunda çalıştım, network altyapı elemanları sattım, eğitmenlik yaptım, danışmanlık yaptım, yöneticilik yaptım.
Yaptığım neredeyse tüm işlerden keyif aldım. Ama network altyapı elemanları satışıyla ilgili iş, hayatımda geçirdiğim en kötü dönem oldu. Ne yapmam gerektiğini bilememek, yöneticimin de ne yapılması gerektiği konusunda fikri olmaması, benim şirkete şirketin bana karşılıklı bir katkı sağlayamaması dayanılır gibi değildi. Dört ay sonra istifa ettim, Türkiye’nin en büyük krizlerinden birinden bir ay kadar önce! Herhangi bir iş bağlantısı ayarlamamıştım ama devam edebilmem imkansızdı.
Çocuğumdan ve eşimden ayrı kaldığım askerlik döneminde bile, çarşı izninden birliğe dönüşte mekanıma dönme hissiyle moral bulan ben, bu dört ayı nasıl geçirdiğimi bilmiyorum. Hayatımın en kötü dönemlerinden biriydi. Bir yandan da benim için çok önemli bir tecrübeydi. Kötüyü görmeden iyinin değerini anlayamazsınız. Şimdi çok keyif aldığım eğitmenlik ve danışmanlık işinden, geçmişimdeki bu dört ayı düşününce bir kat daha fazla memnun oluyorum.
Hiç yapmadıysanız, her yönden sevdiğiniz bir işi yapmayı deneyin. Kısa bir süre de olabilir. Mesela yıllık izninizde 5 gün deneyebilirsiniz. Bu kadar kısa sürede sevdiğiniz bir işi yapmanın etkisini hissedebilir misiniz bilmiyorum, ama bu hissi aldıktan sonra artık sevmediğiniz bir işi kolay kolay yapamayacağınızı biliyorum.
Hep sevdiğiniz işleri yaptıysanız, o zaman da kısa da olsa sevmediğiniz, anlamlandıramadığınız bir işte çalışmanın nasıl bir şey olduğunu görmek, size değer katacaktır.
Çalışmak güzeldir. Bunu sadece maaşlı çalışmak olarak düşünmeyin. Kendi işiniz, gönüllü yaptığınız bir çalışma, hobi olarak yaptığınız bir resim bile çalışmaktır. Üreten insan farklıdır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

10. ÇALIŞMAK KEYİFLİDİR!

2007-08-13T10:04:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Yeminle! Yaptığım işlerden bu kadar keyif almasam, asla başarılı olamazdım.
Biraz istatistikle başlayalım isterseniz. Sağdan soldan, şuradan buradan, onlarda daha çok istatistik tutuluyor diye Amerika’dan örnekler falan vermeye kalkışmayalım; kendi yaşamımıza dönüp başlayalım hesaplamaya.
Türkiye şartlarında beyaz yakalı bir işte çalışan bir insanın, haftalık 7 gününün 5’i işte geçer. 14 günlük yıllık izini Bayram izinleri gibi izinlerle 20’ye çıkmış olarak düşünürsek, hafta sayısına da kabaca 50 dersek, yıllık izinden bir haftaya düşen miktarın 0,4 gün olduğu düşünülebilir. 7 gününüzün 4,5 günü işte geçiyor!
Ya da bir çalışma günü açısından ele alın. Uyanık olduğunuz 16 saat varsa, bu sürenin 9 ila 11 saati işte ya da iş yolunda geçiyor.
Evli bir insanın, tipik bir iş gününde ailesini gördüğü uyanık saat sayısı 3’ü pek geçmez. Sürekli beraber çalıştığınız bir arkadaşınız varsa, çocuğunuzu günde 3 saat görüyorken, bu arkadaşınızı 8 saat civarında görüyorsunuz demektir.
Hayatınızın bu kadar büyük bir dilimini, sevmediğiniz bir ortamda, sevmediğiniz bir işi yaparak, sevmediğiniz insanlarla tahammül sınırlarınızı zorlayarak bir arada geçiriyorsanız; yazık size! İşinden keyif almayan bir insanın mutlu bir hayatı olamaz. İşin kendisinden keyif almıyorsanız bile, size sağladığı diğer imkanlardan aldığınız keyfin işi katlanabilir seviyede tutacak kadar iyi olması gerekir.
Ama zaten, çalışmak keyiflidir.
Eser veren, üreten insan, yaptığı işten keyif alır. İşten keyif almamızı engelleyen, çalışmanın acı verici bir şey olması değildir. Ya yaptığımız işin bir anlamı olduğuna inanmıyoruzdur. Ya işin gereklerini yerine getiremiyoruzdur. Ya da buna benzer başka bir uyumsuzluk vardır. Kendinize uygun bir iş, sevebileceğiniz iş, kesinlikle vardır. Zor olan, onu bulabilmek, çalışmaktan keyif alacağınız bir hayat düzeni oturtabilmek.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12a 12b 12c 12d 12e 12f 12g 12h 12i 12j 12k 13

Olası zararlar

2007-08-13T09:51:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Çoğu hedefler gündelik küçük çabaların sürekliliğini gerektirir. Bazı durumlarda ise, anlık hedefler, zorlu çabalar gereklidir ve başka da yolu yoktur. Mustafa Kemal’in Çanakkale’de askerlerine söylediği cümleyi hatırlayın: “Ben size savaşmayı değil, ölmeyi emrediyorum!” Uzun süreli hedefler için gündelik küçük adımlar atmayı düşünerek, anlık zorlu durumlara, ulaşılmaz gibi görünen hedeflere, can fedasına kadar giden çabalara atılmasaydı atalarımız, biz bu ülkede yaşıyor olamazdık. Ya da bağımsız olarak yaşıyor olamazdık.
Gündelik hayatlarımızda nadir de olsa, çoğunlukla olağanüstü durumlarda gerçekten böyle olmayacak gibi görünen hedeflere yönelik kısa süreli insanüstü çabalara girmemiz gerekebilir. Çoğu durumda ise, bu gereklilik sadece bir yanılsamadır; asıl yapmamız gereken uzun vadeli hafif tempolu çalışmayı yapmadığımız için düştüğümüz bir durumdur.
Yurdumuzda bağımsız olarak yaşamamızı sağlayan bu fedakar girişimler olsa da, yurdumuzda ekonomik olarak pek çok bireyimizin fakirlik sınırının altında yaşamasının, dünyada büyük bir güç olamayışımızın altında yatan sebep de gerçekten uzun vadeli hedeflere sahip olarak gündelik, küçük, sürekli ve hedefe yönelik adımları atmıyor oluşumuzdur!
Ama bir Türk’ün ne zaman kısa vadeli bir hedef için akıllara ziyan bir çaba göstermekten çekindiği görülmüş ki! Bu olası zararı düşünmekle birlikte, asıl çabanızı sizi temel hedeflerinize taşıyacak, kaldıraç etkisi yapacak, küçük ama sürekli adımlara ayırmayı ihmal etmeyin.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Senaryo 3: Sanki yedim

2007-08-13T09:44:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

İstanbul’un Selatin Camileri ünlüdür. Ne demek bu şimdi? Sultan Camileri. Fatih’ten başlayarak Osmanlı Sultanları, İstanbul’un önemli yerlerine kendileri adına birer cami yaptırmışlardır. Bunların önemlileri arasında, Fatih Camiini, Süleymaniye’yi, Sultanahmed’i, Nuruosmaniye’yi, Beyazıt Camiini sayabiliriz.
Bu camiler, İstanbul’a siluetinin, karakterinin, o koca tarihinin önemli bir kısmını vermiştir. Başka camiler de vardır ama. Mesela ‘Sanki Yedim’ camii.
Ben bir hamalın yaptırdığını duymuştum. Biraz araştırınca başka bilgiler de buldum. Fatih, Sinanağa Mahallesi Kırbacı Sokak’ta bulunan bu caminin hikayesinden başka pek ilgi çekici unsuru yok aslında. Benim bir hamal olarak duyduğum kişinin adı bir rivayete göre Keçeci Hayrettin, bir başka rivayete göre de Adanalı Şakir Efendi imiş. 300 yıllık bir geçmişi olduğu varsayılan cami ağır bir yangın hasarı alıp 50 yıl yıkık kaldıktan sonra, halkın sahip çıkmasıyla tekrar yapılmış.
Hikayesine gelince:
Merhum şahıs, hamallık ya da benzeri bir meslekle, aslında kıt kanaat geçinirken, ne zaman canı bir şey çekse sanki yedim demiş ve parasını bir kenara koymuş. Zamanla biriken parayla bu camiyi yaptırmış.
Buna benzer bir yöntemi lisede bir arkadaşım kullanmıştı. Yazın İngiltere’ye gidip bir ay kalmayı ve dil öğrenmeyi koymuştu kafasına. Yemedi içmedi; tabii lafın gelişi… Yatılı okuldaydık, kahvaltı, öğle yemeği ve akşam yemeği okuldandı. Ama kantin diye bir şey vardı, hafta sonu dışarı çıkmak diye bir şey vardı. Arkadaşım inatla ekstra harcama yapmadı, bizim yanımızda takılırken bile amacı uğruna bu zor uygulamaya devam etti. Bir simit daha almadı, bir açma daha yemedi, bir çarşıya daha çıkmadı. Yapabileceği en üst seviyede kısıntıyı uyguladı. Her an yaptı bunu. Sık sık bir şeyden daha vazgeçti. Ertesi gün bir şeyden daha vazgeçti. Takip eden hafta sonu da bir başka şeyden…
O yaz İngiltere’ye gitti tabii. Lisede kanı kaynayan bir delikanlı için hayli uzak bir ufuk olan yaz döneminde ne yapacağına baştan kafasına koymuştu ve her gün gözü ufuktaki hedefinde olduğu için, vazgeçmesi gereken şeyden vazgeçmeyi başarabildi.
Bir yılda İngiltere’de tatil yapacak kadar parayı ya da bir ömürde bir cami yaptıracak kadar parayı sanki yedim diye bir kenara koyabilir misiniz? Oysa ne kadar kolay! Sadece canınız bir açma çektiğinde almayacaksınız. Akşama yeni gelmiş bir filme gitmek istediğinizde gitmeyeceksiniz.
Bir açmayı yemekten vazgeçmek o kadar zor mu? Ya da bir filme gitmekten vazgeçmek? Çok değer verdiğim bir insan bir iş toplantısında, “Büyük düşünelim, küçük başlayalım.” demişti. Gözünüz yukarılarda olsun, adımınız yerde. Hedefinize doğru yürüyün, ama bir adım ve bir adım sonra bir adım daha. Bu arada önünüzde çukur olup olmadığını kontrol etmeyi de unutmayın.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Senaryo 2: Her gece bir demlik

2007-08-13T09:43:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Türkiye’nin en önemli kongrelerinden birine ev sahipliği yapmış bir lisede okuyordu. Onlarca yıl önce bu şerefi yaşamış olan lise, şimdi şehrin en serseri okullarından biriydi.
Ailelerin çocukları için uzun uzun araştırarak seçtikleri okullar vardır hani… Dershane öğretmenlerinden fikir alırlar, üniversiteye yerleştirme başarısını incelerler, tanıdıkları veli varsa onlarla konuşurlar, gidip okul öğretmenleriyle konuşurlar, incelerler, incelerler, incelerler… İşte o velilerin, azıcık inceleme yapabilenlerin bile çocuklarını vermemek istedikleri türden bir okuldu.
Lise son sınıfa kadar ders çalışmakla da arası pek iyi olmamıştı hani. Oyun oynamak, takılmak daha eğlenceliydi. Ailesinin verdiği çeşitli sorumluluklar da olabiliyordu hem. Üniversite sınavına gireceği seneye kadar o kadar da parlak bir öğrenci değildi.
Sonra bir şey oldu. Bir çeşit sihir gibi sanki… Sınıfında birileri çalışmaya başladı. İlk yapan o muydu? Belirgin bir şekilde çalışan, üniversite sınavına odaklanan kişi ya da kişiler kimdi ilk? Bilmiyoruz. Bildiğimiz, okulun diğer lise son şubelerinde çok büyük bir hareketlilik yokken, bu sınıfın bir hayli çalışmaya başlamış olduğuydu.
Ya bu akımı başlatanlardan birisi olarak ya da sonradan katılanlardan birisi olarak o da çalıştı. Her gün soru çözüyordu. Bir soru daha, bir soru daha… Kardeşlerinin hiçbiri onun uyuduğunu görmüyordu. Ondan geç uyuyan yoktu artık evde. Her gece bir demlik çayı tek başına bitiriyordu.
Çalıştı, çalıştı, çalıştı…
Bir soru daha çözdü. Sonra bir sonrakini de. Anlayamadığını konudan tekrar baktı. Sonra bir soru daha çözdü. Sıkılmadan bir soru daha çözdü. Sonra bir soru daha. Çayından bir yudum aldı, konu kısmından biraz daha okudu, bir yudum bilgi daha sonra da bir yudum çay ve bir soru daha çözdü.
Üniversitede hedeflediği bir yer var mıydı? Kendisi için on yıllık bir hedef yapmış mıydı, bilmiyorum. Ama bir soru daha çözdüğünü biliyorum.
Sonra apandisit sancısı çekmeye başladı. Ailenin erkeği işiyle ilgiliydi, çok ilgilenmedi. Ailenin kadını kıyamadı acısına. Sağlık ocağının doktoru ise sonradan tıp okuduktan sonra bir tıp öğrencisinin bile teşhis edebileceğini gördüğü bu rahatsızlığını teşhis edemedi onun. Bel ağrısı olduğu düşünüldü. Apandisiti bu teşhis hatasına saatler boyunca dayanabildi, belki bir ya da iki gün; sonra patladı.
Ameliyata alındığında iltihap dışarıdaydı. Belki ameliyattan bir müddet önce patladı, belki de hemen başlangıcında. Bilemiyorum. Bildiğim, çok önce olamayacağı; çünkü ölürdü. Apandisit iltihabı vücudu zehirler. O kadar uzun zaman geçmiş olmasa da anlaşılan hayli zaman geçmişti, ameliyatının sonrası da ağırdı: Bir ay boyunca yattı ve yarası da hemen kapanmadı, sürekli pansuman ve iltihap temizleme gerekti.
Üniversite sınavından önceki son bir aydı. Ya da azıcık daha fazlası… Sınavdan önce bir tek soru daha bile çözemedi.
Sınavda Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ni kazandı. Sınıfından birisi de Türkiye 30’uncusu oldu. Apandisti araya girmese başka neler olurdu kim bilir?
Derdi bol, gönlü geniş bir insan oldu. Çünkü o, bir soru daha çözmüştü. Yeterince uzun süre ve yeterince bir soru daha…

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Senaryo 1: X

2007-08-13T09:43:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Yıllar önce Malcolm X’in hem kitabını okudum, hem filmini izledim. Muhtemelen birbirine yakın zamanlarda. Hangisini önce yaptığımı hatırlamıyorum. O hayattan çok şey hatırladığıma ise eminim. Hatırladığım en önemli şeylerden birisi, yeteneklerinde sağladığı önemli gelişme!
Malcolm, yanlış zamanda yanlış bir ülkede bir zenci çocuk olarak çok aşağılanır ve fırsat eşitsizliğinin kendi dönemi için çok sıradan örneklerini yaşayarak büyür. Okulda öğretmeni, marangozluğa layık görür onu meslek olarak… Ve başka hiçbir şeye! Standart siyahi bir çocukluktan sonra belki o kadar da standart olmayan bir delikanlılık döneminde bulaşmadığı pislik kalmaz. Her türlü suçla ilgisi ilişkisi vardır ve doğal olarak yolu hapse çıkar.
Hapisteki Malcolm, bir şekilde o dönemde zenci Müslüman hareketinde etkili bir isimle tanışır. Gerçek İslam’ı sadece andıran ve aslında pek İslam’la ilgisi olmayan bir dinin önderliğini yapan bu adamdan hayli etkilenir, ama ona mektup bile yazamadığını fark eder. Duygularını söze dökemez. Yazmayı beceremez.
Malcolm, okumaya başlar. Kendini ifade edebilmek onun için çok önemli hale gelmiştir. Büyük bir sözlüğü, kelime kelime kendi yazısıyla defterlere geçirmeye başlar. Koğuşların ışığı söndüğünde koridordan gelen ışığa doğru rahatsız bir pozisyonda oturarak ve gardiyan yaklaşırken yatıp uyuyarak geceleri bile okumaya devam eder.
Yıllar sonra, Malcolm X, Amerika’nın görüp göreceği hatiplerin en büyüklerinden birisi olur. Amerika’da siyahların kaderlerinin değişmesinde önemli etkisi olan insanlardan birisidir. Ömrünün son zamanlarına doğru gittiği Hac’dan karısına yazdığı mektupta, sarı saçlı ve renkli gözlü bir Müslüman’la nasıl aynı kaptan yemek yediğini anlatacaktır.
Doğru düzgün okuyamamış, istekleri kendi öğretmenleri tarafından yok edilmiş, yıllarca suç dünyasının kara sularında batıp çıkarak bir hayat yaşamış bir insan, birkaç cümleyi bir araya getiremezken Amerika’nın en büyük hatiplerinden birisi olmayı ve bunu kısacık bir sürede yapmayı hedefleyebilir miydi? Bence yapamazdı. Malcolm’un hedefi o sıralarda bu muydu? Hiç sanmıyorum. Malcolm, kendini ifade gücü kazanmayı hedeflemişti. Bunun uzun bir yol olduğunun belki farkındaydı belki değildi. Kısa vadeli hedefi ise, bir kelimeyi daha deftere geçirmek, bir sayfa daha kitap okumaktı.
Sözlükten deftere okuduklarını yazı olarak geçirmek ne kadar zor ki? Ya on sayfa daha kitap okumak ne kadar zor olabilir? Ama bunları sürekli olarak yapmak iradesi, bu küçük adımlarla Malcolm X’i toplumu en çok etkileyen insanlardan biri olmaya taşıdı.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 6: Başlamanın zorluğunu aşmak

2007-08-13T09:42:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Başlamak zordur. Eylemsizlik diye bir fizik kuralı var bu dünyada. Duran bir nesne hareket etmeye başlamak istemez, hareket eden bir nesne ise durmaya başlamak istemez.
Kendinize kısa süreler için devasa hedefler koyarsanız, başlamak daha da zorlaşır. Ne kadar yorulacağınızı, akacak teri, kaslarınızdaki ağrıları, beyninizin nasıl zorlanacağını daha hiç yaşamadan duyumsamaya başlarsınız. Atmanız gereken adımlar büyük adımlarsa yola bakmaktan korkarsınız.
Zamanın kaldıraç etkisine doğru adım adım yürümeye dair bir planda ise, ilk adım, sonraki adım ve yol boyunca atılacak her adım, o kadar da büyük, şatafatlı, zorlu, yorucu değildir. Başarıyı getiren adımların yönüdür, adımların büyüklüğü ya da olağanüstülüğü değil. Böyle bir yola çıkmak ve bu yola devam etmek niyetinde kesinseniz, ilk adımı atmak zor değildir. Belki de o adımı atmış olduğunuz anı fark etmezsiniz bile, gündelik yaşamınız içinde dışarıdan ayırt edilmesi zor bir harekettir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 5: Olumlu alışkanlık geliştirmek

2007-08-13T09:41:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Hayatımızın yönünü belirleyen tekil olarak yaşadıklarımızdan çok edindiğimiz alışkanlıklarımızdır.
Alışkanlıklar her zaman kötü değildir. Sigara içmek nasıl bir alışkanlıksa, yanında kitap gezdirip beklemeyi gerektiren her hangi bir anda okumak da alışkanlıktır.
Alışkanlıklarınızı iyi analiz ederseniz ve kararlı olursanız, kurtulmak istediğiniz alışkanlıklardan kurtulabilir, elde etmek istediğiniz alışkanlıkları oluşturabilirsiniz.
Bir alışkanlıktan kurtulmak ve bir alışkanlık edinmek, zaman ister, ama zor değildir. Yapmanız gereken, kurtulmak istediğiniz alışkanlığı ya da edinmek istediğiniz alışkanlığı belirlemek, bu amaç için yöntem geliştirmek ve gündelik olarak çok zor olmayan adımlar içeren bu yöntemi kararlılıkla uygulamaktır.
On parmak yazma alışkanlığı, her zaman kitap okumaya zaman bulma alışkanlığı, yaptığım işi ilk seferde dikkatli yapma alışkanlığı şu ana kadar edindiğim alışkanlıklardan bazıları. Bu alışkanlıklarımın her biri, benim asıl başarılarım. Başka kişiler tarafından başarılarım olarak görülen pek çok şey altında yukarıdaki gibi alışkanlıkları edinmiş olmam yatıyor.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 4: İlerlemenin verdiği tatmin ve bütünlük duygusu

2007-08-13T09:41:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Kendini geliştiren insan mutlu olur. Uzun vadeli planlar yapabilen, bunları elde edebilen, bunlara yönelik her gün ilerlediğini hisseden bir insan, huzurlu olur.
Kendisiyle barışık bir insan, bütünlük duygusu sayesinde başarılması zor şeyleri başarabilecek bir birikime ve seviyeye ulaşır.
İnsan ne kadar çok şey elde etmiş olursa olsun, durağanlaşırsa, istediği bir şey ya da şeylere doğru ilerleme içinde olmazsa, huzurlu olması mümkün olmaz. Hedefi biten insan bitmiş demektir. Yani varılıp durulacak bir yer yoktur. Ancak ilerleyerek, ancak uzun vadeli ve kendimize katkı sağlayan hedefler peşinde bütünlük duygumuzu koruyabiliriz.
Kuzey ülkelerinde, refah seviyesi ve sosyal devlet imkanlarının en gelişmiş olduğu ülkelerde intihar oranlarının en yüksek seviyelerde seyretmesi de bunu göstermiyor mu?

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 3: Tükenmeye karşı kendini sigortalamak

2007-08-13T09:40:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Üretmek tüketicidir. Kendini beslemeden eldeki yetenek ve kaynaklarını sürekli olarak kullanan kişi, kendini tüketir. Kendini geliştirmeyen bir eğitmen birkaç senede kurur gider. Mevcut bilgilerinin üzerine yatarak yeni bilgiler peşinde koşmayan bir cerrah, birkaç senede çağının gerisinde kalmış bir dinozor olur. Piyasada çalışan herhangi bir üst seviye yönetici, ülkesinin ve dünyanın gidişini takip etmeyi bir ay bıraksa, rekabet ortamında yok olur.
Tükenmeye karşı kendinizi sigortalamak için kendinizi geliştirmeniz gerekir. Kendinizi geliştirmeniz sihirli değnekle ya da bir haftalık bir kursla olup bitecek bir şey değildir. Uzun vadeli hedefleri ve bunlar için gündelik kısa, küçük, kolay çalışmaları olmayan insanlar, kendilerini geliştiremezler. Ya da yaşayacakları gelişme tamamen kendi kontrolleri dışında ve biraz da şansa kalmış olarak gerçekleşir.
Hayatınız ve geleceğiniz üzerine kumar oynamayın. Her duruma ilişkin bir senaryo oluşturup oluşturduğunuz her senaryoya karşı hazırlık yapamazsınız. Ama her zaman eksik yönlerinizi analiz edip bunları uzun vadede geliştirmeye yönelik olarak planlar yapabilir, günlük çalışmalarla bu planları uygulayabilirsiniz.
Gününün ilerisinde olan insanlar, oraya kaderin bir oyunu olarak ulaşmamışlardır. Uzun süredir yürüdükleri için oraya varmışlardır ve yürümeye de devam ederler. İlerlemeyen batar! Var olmanızın ve varlığınızı korumanın yolu, ilerlemeye devam etmektir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 2. Yıpranmadan gelişmek

2007-08-13T09:39:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Kısa vadeli çok zorlayıcı hedefler, insanların genelde tercih ettiği ama kolay kolay başaramadıkları hedeflerdir. İnanmıyorsanız, çevrenizde iki haftada beş kilo gibi diyetlere başlayan ya da bunlara başlamaya çalışan insanları düşünün. Oysa kilo vermek, her gün yemek istediğinden biraz daha az yemek ve normal bedensel hareketini biraz artırmak kadar kolaydır. Bunu yapabilen herhangi birisi -metabolizmasıyla ilgili özel bir durumu ya da bir hastalığı yoksa- kilo verebilir.
Kısa süreli ve zorlu hedefler, çok zorlayıcıdır. Size genelde pahalıya mal olurlar. Üstelik yorulmanıza sebep olurlar ve bir sonraki hedefe yönelirken şevkiniz biraz kırılmış olur. Böyle olunca o hedef sizi daha da fazla yorar ve şevkinizi daha da fazla kırar. Bu böyle sürer gider, ta ki hedeflerinizi elde edememeye ve koyvermeye başlayana kadar.
Oysa uzun süreli hedefler hem daha büyük olabilirler hem de onları elde etmek için sizi yıpratacak bir tempo yaşamanıza genelde gerek yoktur.
Her gün 20 dakikasını yabancı dil öğrenmeye ayıran bir kişi –profesyonel yönlendirme alması koşuluyla- istediği yabancı dili öğrenir. Doğru yöntemleri kullanmak ve her gün zaman ayırmak kadar kolaydır.
Her gün 20 dakikanızı bir işe ayırmak yıpratıcı değildir, ama irade gücü gerektirir.
Elde ettiğiniz her kısa vadeli ve zorlayıcı hedef daha çok yorulmanıza ve kapasite kaybetmenize sebep olur. Elde ettiğiniz her uzun vadeli ve büyük hedef ise, irade gücünüzü daha da güçlendirmenizi ve daha büyük hedeflere ulaşmanızı ya da hedeflerinize daha kısa sürede ulaşmanızı kolaylaştırır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Fayda 1: Birikimli etkiden yararlanmak

2007-08-13T09:39:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Anlık başarılar ve kazanımlar seyrek görülürler. Bazen çok ilginç olanlarının çok gündemde kalmaları söz konusu olduğu için, sık sık büyük ve anlık başarılar yaşanıyormuş gibi bir yanılgıya düşeriz. Oysa dünyadaki başarıların büyük çoğunluğu uzun zamana yayılan çabaların birikimli etkisiyle oluşurlar. Bir de şaşırtıcı haber: Çoğu başarı çok insanüstü gayretler gösterilmeden elde edilmiştir; sadece istikrarlı ve sürekli bir insani çabayla…
Büyük bir hedefi belirlediğinizde, ona gitmek için bir strateji oluşturabilir ve her gün bu stratejiyle ilgili ufak adımlar atabilirseniz, hedefe varmanız hemen hemen garantidir.
Her yola adım adım ulaşılır. Adım atmanın tanımını yapabildiyseniz ve adımlarınız sizi hedefe doğru götürüyorsa, yeterince gün yeterince sayıda adım atmanız hedefe varmanız için yeterli olacaktır.
Bu çalışma, sizi yormaz, takatten kesmez. Aslında zor olan çabayı sarf etmek değil, bunun sürekliliğini sağlayacak azmi göstermektir. Suyu azıcık damlayacak şekilde düzenleseniz ve kalın bir mermerin aynı noktasına sürekli damlasa, mermeri zaman içinde deler. Birikimli etkinin zamana yayılan böyle bir gücü vardır. O zaman sizin kalan ömrünüzdür ve başlamadan her hangi bir başarı yolunda ilerlemek de hedefi elde etmek de mümkün olmaz.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Gerçek Hayat Örneği

2007-08-13T09:38:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Üniversite yıllarımda masaüstü yayıncılığa ilişkin çeşitli işlerde çalıştım. Dizgi ve sayfa düzeni işlerini yapan bir abimiz vardı. Yazmanın ne kadar hızlı yapılabileceğine ilişkin sürekli gördüğüm bir örnek olmuştu bana.
Aslında ben de bilgisayarı hayli yoğun kullanıyordum ve birkaç parmakla da olsa epeyce hızlı yazıyordum. Yazma hızım, işlerimi aksatacak bir yavaşlıkta değildi. Yine de kendi hızımla, olabileceğini gördüğüm hız arasında belirgin bir fark vardı ve bu bir gelişme potansiyeli idi.
Giderebileceğim bir eksiklik olduğuna karar vermem için önümdeki hız örneğini epeyce bir zaman görmem ve on parmak yazmayı öğrenmede kullanabileceğim bir bilgisayar programının varlığından haberdar olmam gerekti.
Programı kullandığım ilk iki ayda, yazma hızım düştü. Alışık olduğum karma düzenden yeni bir düzene geçiyordum. Uzak ufuktaki hedefim, beraber çalıştığım bir arkadaş örneğinde canlı olarak bulunmasaydı, bu dönemi atlatmam çok zor olabilirdi. İleride hızımın çok belirgin şekilde artacağını bilerek, geçici hız düşüşüne aldırış etmedim.
İki ay kadar sonra eski hızıma kavuşmuştum ve artık on parmak yazıyordum, böylelikle bileklerimi fazla hareket ettirmem gerekmediğinden çok daha az yorularak yazabiliyordum.
Birkaç yıl sonra askere gittim ve askerde q klavyeler üzerinde ezbere on parmak f klavye yazmam gerekti. Böylelikle klavyeye bakmadan yazma alışkanlığını da iyice yerleştirmiş oldum.
İlerleyen yıllarda kafamda cümle kurduğum hızda yazabilmeye başladım. Ya da buna yakın bir hızda… Böylece epostalarımı çok hızlı olarak yazabiliyor, yazışmalarımı çok etkin yönetebiliyor, toplantılarda kağıt yerine bilgisayarda geniş içerikli olarak not alabiliyordum.
On parmak klavyeyi etkin kullanabilmemin, teknik uzmanlığıma ilişkin pek çok becerimden daha önemli olduğunu düşünüyorum.
Bu yeteneğin varlığından haberdar olduktan sonra, sadece bir sene kadar bakıp gıpta ettim, sonra edinmeye başladım. O başlangıcı yapmamış olsam, senelerdir bu yeteneğe sahip olanlara gıpta ediyor olacaktım, belki de onları kıskanacaktım, kendim bu yeteneğe sahip olmadığım için hoşlanmayacaktım o insanlardan. Harekete geçmek ve devam etmek, gündelik olarak çok yük getirmeden, uzun vadede çok önemli bir kazanım sağladı.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

9. KALDIRAÇ ETKİSİ OLAN İŞLERE KÜÇÜK ZAMANLARI AYIRABİLMEK

2007-08-13T09:28:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Kaldıraç etkisi ifadesiyle sanırım ilk olarak Peter Senge’in “Beşinci Disiplin – Öğrenen Organizasyonlar” kitabında karşılaşmıştım. Senge’in bu kitabı zihnimde derin izler bırakan bir kitap oldu. Çoğu kitabın aksine, bu kitaptan pek çok olguyu, bazı sahneleri, sadece edinilmiş izlenimler ve zihinde kalan izler olarak değil, hafızada ayrıntılarıyla hatırlanan bölümler olarak da taşıyorum.
Bir rivayete göre Arşimed, bana bir dayanak noktası verin dünyayı kaldırayım demiş. Basit makineler teknolojinin gelişiminin emekleme dönemlerinde çok önemli rolleri yüzyıllar boyunca bıkıp usanmadan oynamış şeylerdir. Kaldıraç da bunlardan biridir. Denge noktasını ve yeterli uzunluk ve sağlamlıkta bir kaldıracı edinirseniz, bir de yükle denge noktası ve sizin gücü uygulayacağınız nokta aralarındaki mesafeleri iyi ayarlarsanız, inanılmaz ağırlıkları kaldırabilirsiniz.
Benim zihnimdeki kaldıraç etkisi, biraz uzun ufuklu düşünmekle, biraz da gündelik hedeflere çok etkisi görünmese bile geleceğe katkısı büyük olan işleri ihmal etmemekle ilgili.
Bir bakıma, kaldıraç olarak kullanılan uzunluğu zaman olarak düşünüyorum. Yeterince uzun bir zaman boyunca gelecekteki bir hedefe doğru yol alırsanız, o hedefe ulaşırsınız. Ama gündelik olarak o hedefe doğru atmanız gereken küçük birkaç adımı atmayı ihmal ederseniz, hedefe asla ulaşamazsınız.
Çevrenizde kendinizden aşağı gördüğünüz bir insanın, uzunca bir süre sonunda, bir türlü anlamadığınız bir şekilde sizden daha ileride bir noktaya ulaşmış olduğuna şahit olduysanız, belki dediğimi anlarsınız. Hala o noktaya nasıl ulaştığını bir türlü anlamamakta direniyorsanız, bu bölümü okumaya şiddetle ihtiyacınız var demektir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c 11d 11e 11f 11g 11h 11i 11j 11k 11l 12 13

Olası zararlar:

2007-08-13T09:24:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Ertelemek kanserden daha kötü bir insan hastalığıdır. Yapmamız gereken şeyleri, bile bile erteleriz. Tembellik ederiz. Zorunlu olan ama hoşumuza gitmeyecek sonuçlar getirecek işleri son ana kadar erteler, sonucun daha da kötüleşmesine sebep oluruz. Doğru olduğuna inandığımız ama içten içe korktuğumuz kararları almayız, sonra çözümü zamana bırakmak gibi aptalca avuntularla kendimizi kandırırız.
Bir adım geriye atmak, temiz bir sayfa açmak, üzerine uyumak, ertelemek için değil, konuya cepheden daha iyi saldırmak için yapılan şeylerdir. Eğer ertelemek için kendinize bahane olarak bu stratejileri kullanır ve çözemediğiniz konulardan kaçmaya çalışırsanız, o konular sizi takip ederler. Çocukken annenizin arkandan ağlar diye yedirmeye çalıştığı lokmalar gibidirler. Biraz farkla: Bu konular gerçekten arkanızdadırlar ve ağlamak değil de sizi ağlatmak eğilimindedirler.
Sorumluluklarınızdan kaçamazsınız, bu bölümde bahsettiğimiz yaklaşımları sorumluluklarınızı daha etkili bir şekilde ele almak için kullanın, onlardan kaçmak için değil. Hangisini yapıyor olduğunuzun ayırt edilmesi dışarıdan bazen biraz zordur; ama kendinizi kandıramazsınız. Kendi hakeminiz olun ve kendi tembelliğinize, yılmışlığınıza, korkunuza yol vermeyin.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Senaryo 3: Bir sınav hikayesi

2007-08-13T09:23:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Veli iki hafta boyunca hiçbir etütte kitap okumadı, arkadaşlarıyla Amiral Battı ya da sayı tahmin etme oynamadı, zevzek espriler yarışmasına dönen muhabbetlere girmedi. Bu iki hafta boyunca bir saatlik sabah etütlerinde ve üç saatlik akşam etütlerinde hep trigonometri çalıştı.
Çok fazla çalışmadan başarılı sonuçlar almaya alışıktı. İlk sene bu seçme öğrencilerin olduğu okulda bile okul ikincisi olmayı başarmıştı. Bu sene de notları iyi gidiyordu; geometri hariç.
Geometriden ilk iki yazılının her ikisinden üç almayı başarmıştı. Düşündüğünde bunun nasıl mümkün olabildiğini hala aklı almıyor, ilk üçten sonra nasıl alarm zillerini çaldırıp ineklemeye başlamadığına şaşıp duruyordu. Diğer derslerde dersi iyi dinlemesi iyi notlar için nerdeyse tek başına yeterli oluyordu, ama geometride bunun yeterli olmadığı açıktı. Sanki hoca sınavları öğrencilerin bilgilerini ölçmek için değil onları başarısız kılmayı başarmak için hazırlıyor, bunu kendisi için zorlu bir hedef olarak görüp yılların tecrübesiyle en kazık soruları birbiri ardına sıralıyordu. Ama sınıfın geneli ilk sınavdan sonra mesajı almış ve en görülmedik zorlukta sorularla boğuşarak ağır bir sınav hazırlık sürecine girmişti.
Veli’nin kafa yapısı buna itiraz ediyordu; sınavların bu denli zor olması doğru değildi, bu sınavların hiçbir ölçme yeteneği yoktu. Sınıftan hiç kimsenin 10 üzerinden 5’i geçemediği bir sınav yapan hocanın okul yönetimince ifadesinin alınması gerektiğini düşünüyordu. Ama onun düşüncesini soran olmuyordu bu konuda.
Büyük olasılıkla içindeki bu isyan duygusunun herkes gibi neredeyse tüm çalışma zamanını geometriye ayırmasına iki sınav arasında engel olmuştu. İkinci üçü alınca, isyan içinde olsun olmasın, başka çıkar yol olmadığını artık görmüştü. Böylece iki haftanın tüm etütleri boyunca, 40 tam saat trigonometri çalıştı.
Son on yılda hiçbir yazılı için bu kadar hazırlanmamıştı. Sınava çok rahat girdi. İlk soru esaslı bir soruydu, ama hiç duraklamadan çözmeye başladı. Sadece çözümü yazmak biraz uzun sürmüştü. İkinci soru da nasıl yapacağına çok emin olduğu bir soruydu. Onu tamamladıktan sonra 10 alırsa ortalamanın kaç geleceğini hesaplamaya cesaret etti. Bu kadar hazırlanma süresi boyunca sadece geçer not almak için üç yazılıdan toplam 14 alması gerektiğini, yani bu yazılıdan 8 almasının zorunlu olduğunu düşünmeye cesaret edebilmişti. İç geçirdi. 10 alsa bile, toplam 16 ediyordu, yani yine 5’te kalıyordu. Hocaya bir kez daha sinir oldu.
Üçüncü soruya başladığında kafası biraz bu hesaplar yüzünden sınavdan uzaklaşmıştı. Bir iki dakika kadar çözüm değil sadece karalama yapıyor olduğunu fark etmedi ve kendine geldiğinde kötü bir rüyadan uyanmış gibi hızla anlamsız çözüm çabalarını sildi ve soruya esaslı bir şekilde başladı. Başladığı anda da kendini yolunu kaybetmiş bir yabancı gibi hissetti. Bu soru tipinin değil, bu konunun bile tam olarak işlenmemiş olduğundan nerdeyse emindi derste. Gördükleri kadarıyla soruyu nasıl çözebileceği ile ilgili kafasında bir yöntem geliştirmeye başladı ve çözümü denedi. Bu yöntemle çözüm için elinde yeterince veri olmadığını fark etmesi epeyce zamanını aldı. İyice hırslanmıştı artık. Yeni bir yol daha buldu, sonra bir yol daha, sonra bir yol daha… Her çözümsüz çabasından sonra sınıftaki arkadaşlarına bir göz atıyor ve daha kararlı ve hırslı bir şekilde soruya tekrar saldırıyordu. Saate bakmak nedense hiç aklına gelmedi.
Son bir çabayla kendini iyice yormuş ve hala sonuç elde edememişken, saatine bakmayı akletti. Sadece 5 dakika kalmıştı. Daha çözemediği üçüncü sorudaydı, yedi soruya hiç bakmamıştı bile. Telaşa kapılmaya bile vakti yoktu. Hızla diğer soruları okumaya başladı. Okuma bile denemezdi buna, en kolay soruların hangileri olduğunu tahmin etmek için deli gibi göz gezdiriyordu. Çok iyi hazırlanmış olduğu için bu beş dakikada iki kolay çözülebilecek soruyu tespit edip bunları cevaplamayı başardı. Alabileceği not bu şekilde sadece dörttü.
Hoca kağıtları toplarken, soruyu her çözemeyişinde tekrar saldırmasını düşünüyordu. Bir matadorun pelerinine durup duraksamadan sürekli boynuzlarını doğrultup saldıran boğadan farksızdı. Ve çoğu boğaya olan ona da olmuştu; şişlenmişti.
Test soruları çözerken bile sık sık bir adım geriye atarak bakıyorken, bu soruyla nasıl böyle kızmış bir boğa gibi boğuşma aptallığına düştüğünü anlayamıyordu. Artık açılan zihniyle, karnesine 3 geleceğini, ikinci dönem en az 6 almak zorunda olacağını ise hesaplayabiliyordu.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Senaryo 2: Bu sefer buldum sanırım…

2007-08-13T09:22:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Edison’un lamba için işe yarayacak bir malzeme bulmak için yaptığı deneyler meşhurdur. Bir rivayete göre on bin başarısız deneme yapmış ama vazgeçmemiş sonuçta işe yarar bir çözüm bularak aydınlanmanın yolunu açmıştır.
Edison’un şöyle dediği söylenir: “Başarısız olmadım. Sadece çalışmayan onbin yol buldum.”
Bunu böyle söyleyebilmesi için kişinin, şunu da söylemiş olması gerekir –ki söylemiştir-: “Hayatta başarısız olanların pek çoğu, vazgeçtiklerinde aslında başarıya ne kadar yakın olduklarını bilmeyen insanlardır.”
Edison neyi aradığını bilerek, pek çok yöntem denemiştir. Her başarısızlığını hızla fark etmiş, yeni bir bakış açısıyla yeni bir şey denemek üzere yeni bir sayfa açmıştır.
Dehanın yüzde bir ilham, yüzde doksandokuz ter olduğunu söyleyen Edison, çalışmayı eğlence kılmanın da üstadıdır. “Tüm hayatım boyunca bir günlük iş yapmadım. Tamamı eğlenceydi.” diyen de odur.
Tekrar tekrar deneyebilmek başka nasıl mümkün olabilir ki?
Bir bebek olarak yürümeyi nasıl öğrendiğimizi hatırlayabiliyor olsak, hepimiz deha olurduk. Düşmekten kaçınma, düşmekten yılma, ama hedefini unutma, ayağa kalk ve bir adım daha atmaya çalış.
Büyüdükçe düşmenin acısını unutmamız zorlaşır, kalkıp hemen yeni bir adım atmakta zorlanabiliriz. O yüzden bir adım geriye çekilmemiz, o yüzden yeni bir sayfa açmamız, o yüzden üzerine uyumamız gerekir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Senaryo 1: Rüyalarda buluşuruz…

2007-08-13T09:21:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

İki derin anlamlı söz:
“Dervişin fikri ne ise zikri de odur.” ve “Âlimin uykusu da ibadettir.”
Uykuyu uyuyan da biziz. Gündüz kimsek, gece de oyuz. Gündüz ne ile uğraşıyorsak, gece de onunla uğraşmaya devam ediyoruz. Üzerine uyumak bazen konuları nasıl çözüyor bir değil birkaç örneğiyle size aktarayım.
Aslında benim bahsettiğim üzerine uyumanın faydası, ertesi gün konuyu daha iyi bir ışıkla, belki daha da önemlisi daha farklı bir ışıkla görmekten geliyor; buradaki örneklerde ise, uyku daha bitmeden ulaşılan çözümlerle ilgili örnekler var.
1873 doğumlu fizyolog Otto Loewi, sinir uyarılarının kimyasal aktarımı üzerine çalışmasıyla 1936 yılında tıp alanında Nobel Ödülüne layık görüldü. Daha 1903 yılında Loewi yaygın olarak kabul edilen elektriksel uyarı aktarımı yerine kimyasal bir aktarım olduğunu düşünmüştü, ancak bunu ispatlayacak bir yol bulamamıştı. Konunun üzerine uyudu, belki de uyumak zorunda kaldı. Hem de tam 17 yıl boyunca. Sonra bir gece uykusundan uyandı, ışığı açtı, küçük bir parça kağıda birkaç not aldı. Sabah 6’da gece yazdıkları aklına geldi tekrar, ama aldığı notları okuyamıyordu. Ertesi gece saat 3’te aynı şeyler tekrar oldu. 17 yıl önceki fikrini ispatlamasını sağlayacak deneyin mantığını çözmüştü. Hemen kalkıp laboratuarına gitti ve bir kurbağa kalbini kullandığı deneyini gerçekleştirdi. Bunun üzerine çalışmalarına 10 yıl daha devam etmesi gerekti, ama sonunda tezini ispatladı ve bir Nobel Ödülü kazandı.
Loewi’nin bilinçsiz düşünce seviyesinde konu üzerinde çalışmaya devam ettiği anlaşılıyor; hem de yıllar boyunca… Loewi, bunu bilinçaltının çalışması olarak adlandırıyor.
Friedrich August Kekule von Stradonitz ise kimya, özellikle de organik kimyada önemli bir isimdir. Kekule’nin karbonun kimyasal yapısını çözmesinde bir rüyanın önemli bir katkısı olmuştur. Yine bir başka rüyasında da atomlar önünde dans ederken, yılan gibi bir yapının kendi kuyruğunu ısırmasını görmesi, Benzen’in yapısını çözmesini sağlamıştır.
Gün yüzüyle bir türlü çözülemeyen bir sorunun rüyada çözülmesine bir başka örnek de Elias Howe’dan… 1845’te dikiş makinesini icat eden Howe, nasıl bir iğne kullanması gerektiğini bir türlü çözemiyordu. Bir gece rüyasında bir grup yerli tarafından esir alındığını gördü. Ellerinde mızraklarla etrafında dans ediyorlardı. Hareketlerini izlerken, tüm mızrakların uçlarına yakın kısımda delikli olduğunu gördü. Uyandığında iğnesinin nasıl olması gerektiğini çözmüştü.
Bir örnek de spordan: Golf oyuncusu Jack Nicklaus golf sopasını tutmanın yeni bir yolunu rüyasında buldu ve kötü bir döneminde tekrar iyi bir çıkış yakaladı.
Üzerine uyuyup bir konuya tekrar döndüğünüzde, daha iyi çıkışlar bulma şansınız çok yükselir. Konuyu yeterince özümsemiş ve dert edinmişseniz, böyle rüyalarda çözümler üretmek bile mümkün olabilir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Fayda 5: Daha az yıpranmak

2007-08-13T09:20:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Keskin sirke küpüne zarar demişler ya; çözülebilecek sorunları çözülemeyecek yollardan zorlamak stres ve sinir yapar. İnsanın psikolojisini en çok bozan bir başka şey de başarısızlıktır ki, çözülebileceğini hissettiğiniz o sorunları çözülemeyecek yollardan zorlamanın doğal sonucu başarısızlıktır.
Gerektiğinde bir adım geriye atıp daha geniş bir bakış açısından bakamıyorsanız ya da üzerine uyumayı bilmiyorsanız, hem başarısızlıklarınız artar hem de başarı ya da başarısızlık öncesinde yaşadığınız yıpranma artar.
Başarı ve başarısızlıktan ayrı olarak bu sonuçları nasıl bir süreçle elde ettiğiniz de önemlidir. Çok yıpratıcı bir zafer, bir ordunun sonu olabilir. Öte yandan iyi karşılanmış darbeler, mesela erken fark edilmiş ve yılgınlığa sebep olmamış başarısızlıklar başarıyı inşa eden basamaklar olabilir.
Mesela Çanakkale Zaferi en şanlı zaferlerimizden biridir, ama çok büyük bir insani bedeli olmuştur. Bu ağır bedele rağmen bu zafer tarihimizde rolünü oynamış ve belki de Kurtuluş Savaşı’nda düşmanımız olan ülkelerin daha kolay geri adım atmasında caydırıcı etkiye sahip olmuştur.
İkincisine en iyi örnekse Edison’dur. Edison, lamba için işe yarayacak bir malzeme bulana kadar bir rivayete göre onbin başarısız deneme yapmıştır.
Kendini yok etmeye, ölmeye programlanmış bedenimizi ve manevi varlığımızı en iyi şekilde koruyarak yaşamak, insanca bir hayat sürmenin temel koşullarındandır. Sorunlar, problemler, kararlar ve yaşanacak yeni tecrübeler öncesinde gerektiğinde geriye attığınız o bir adım, sizin için daha çok başarı yanı sıra hem başarılarınızda hem de başarısızlıklarınızda çok daha az yıpranma anlamına gelir.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Fayda 4: Zaman kazancı

2007-08-13T09:20:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Yanlış duvara çıkan merdivende ne kadar azimle ilerliyorsanız, gözünüz hiçbir şeyi görmeden işinize bakıyorsanız, o kadar zarardasınız demektir.
Kötü bir durumu çözmek için yanlış yolda attığınız her adım, çözüme ulaşma şansınızı o kadar zorlaştırır.
Üniversite yıllarımda ilk bilgisayarımla yaşadığım bir mücadeleyi hatırlıyorum. Kartlardan biriyle ilgili bir işim vardı, sanırım çıkarmam gerekiyordu. Küçük somunlardan biriyle bir vida bu işi zorlaştırmak için ellerinden geleni yapmaya karar vermişlerdi. Zorladım, zorladım, zorladım… Bana bedeli bir kart oldu. Kullandığım yöntemle o somunun o vidadan çıkması mümkün değildi ve zorlamamın sonucu sadece somun ve vidanın bağlı olduğu kartı yakmak olmuştu.
Kaç kere çözemediğiniz bir soruyu bir kenara bırakıp sonradan baktığınızda çözdünüz? Çocuğunuzla inatlaştığınız bir konuda bir türlü sözünüzü geçiremiyorken, konuyu bir kenara bırakmayı ve daha ‘alıcı’ olduğu bir anında tekrar açmayı hiç denediniz mi? Bir mimarsanız problemli bir çizimle ilgili olarak ya da bir yazılımcıysanız bir türlü çalışmayan bir kod parçası ile ilgili olarak bir arkadaşınıza anlatmayı ve ondan yardım almayı denediğinizde, daha anlatırken konuyu bir anda kendiliğinizden çözdüğünüz ve arkadaşınıza teşekkür ettiğiniz hiç olmadı mı?
İlerleyemiyorsanız durun ve bir adım geriye çekilip bakın.
Suyu düşünün. Her zaman denize ulaşabilen ya da en azından denize doğru giden en kısa, en zahmetsiz yolu bulabilen suyu düşünün. Bir çölde son damlasına kadar buharlaşmak gibi kötü bir sonla karşılaşmazsa, su her zaman en büyük su bütününü bulur. Ya bir gölü ya da bir denizi… Çünkü su, bir adım geriye atmayı bilir. Bir yerden geçemediğinde, yeterince deneyip bir başka yerden geçer. Önündeki engellerin en alçağını bulup onun üzerinden geçer.
Su döngüsünde incelenecek çok şey var.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Fayda 3: İç hazırlık sürecine daha sağlıklı zaman ayırabilmek

2007-08-13T09:19:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Herşey hazırlık gerektirir.
Hayatınızda ilk kez sıcak kömürler üzerinde birkaç adım atmayı deneyecekseniz, bir kıza evlenme teklif edecekseniz, sizin için çok önemli olan ve gerçekten istediğiniz bir pozisyon için mülakata gidecekseniz buna hazırlanmanız gerekir.
Ama mahalle takımında bir penaltı atacakken, onlarca kez ezberini yaptığınız bir şiiri okumak üzere okul kürsüsüne çıkıyorken, beşyüzüncü kere bir avukat olarak hâkim karşısına çıkıyorken, defalarca yaptığınız bir penisilin iğnesini yeni bir hastaya yapıyorken de hazırlık yapmanız gerekir.
Hiç hazırlık yapmıyormuş gibi gözüken insanlar, aslında çoğunlukla en fazla hazırlığı yapmış olanlardır. Ama onlar bu hazırlığı daha önce yapmıştır, artık sadece rahat bir şekilde süreci gerçekleştirmeye odaklanırlar.
Durup büyük resme baktığınızda, yaptığınız işin gerçek anlamını kavrarsınız. Bu durumda, vereceğiniz önem artar, tadacağınız anlam duygusu keskinleşir.
Hani bir işçiyi anlatırlar ya; çok özenli çalışan, çok mutlu bir işçiymiş. Her gün taş kesen ve pürüzlerini temizleyen bu adama sormuşlar: Ne yapıyorsun? Bir katedral yapıyorum, demiş. Ya da bir cami, ya da bir havaalanı, ya da bir uzay istasyonu… Önemli olan o değil. Önemli olan, işçinin durup bir adım geriye çekilebilmiş olması, yaptığının anlamının ne olduğunu kavraması!
Bir dersin bir yazılısına çalışırken sadece o dersi çalıştığınızı değil tüm akademik hayatınızdaki başarıyı sağlıyor olduğunuzu ve tüm hayatınızı etkileyecek çalışma alışkanlıklarınızı oturttuğunuzu hissedebiliyor musunuz?
Hemşire olarak çalıştığınız hastanede, acil serviste bir hastaya iğne yapıyorken, daha sağlıklı bir toplumun oluşumundaki katkınızı hissediyor musunuz?
Sıradan, her zaman baktığınız türden bir dava için avukat olarak hâkimin karşısına çıkıyorken, dünyadaki adalet duygusunun sizin omuzlarınız üzerinde durduğunu ve zulme böylece dayanabildiğini hissediyor musunuz?
Durup düşündüğünüzde, rutin olanın, detay olanın ötesine geçebildiğinizde, sizi meşgul eden konunun ya da içinde bulunduğunuz durumun üzerine düşünerek uyuduğunuzda, aslında yaptığınız şeyin gerçek anlamını kavrama şansınız olur. Böylelikle çok daha iyi hazırlanabilirsiniz. İnsanın herhangi bir şey için hakkını vererek hazırlanabilmesi için, bir anlam duygusuna sahip olması gerekir. Anlam duygusu yoksa bir hazırlık yapsa bile bu sadece mekanik bir süreç olur, içinde ruh olmaz.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Fayda 2. Ani kararların zararlarından kaçınabilmek

2007-08-13T09:18:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Anlık kararlar her zaman kötüdür.
Kimi zaman, anlık kararlar verdiğini gördüğümüz bazı insanların sürekli büyük başarılar elde ettiklerini de izlemişizdir. Bu yüzden yukarıdaki cümleye içinizden isyan ettiniz belki de. O insanlar, anlık karar almazlar, anlık kararlar alıyormuş gibi görünürler.
Bu tür kişiler, bu tür durumlarla daha önce belki binlerce kez karşı karşıya kaldıklarından, çok önemli bir birikime sahip olmuşlardır. Gördüğünüz her bir anlık kararın arkasında belki aylar, belki yıllar vardır.
Başarılı bir insan, asla ilk kez karşılaştığı ve yeterince veriye sahip olmadığı bir durumda, çok hızlı bir şekilde karar almaz. Bunu yapıyorsa, tek gerekçesi vardır: Zamanın olmaması ve karar almamanın da bir karar anlamına geleceği, hatta herhangi bir karar değil en kötü karar anlamına gelebileceği… Böyle bir ani karar almak zorunda kaldığında da sürekli tetikte olmaya çalışır ve elde ettiği geri besleme ve yeni verilere göre gerekiyorsa hızla kararını değiştirir.
Emin olmadığınız bir durumla karşılaştığınızda, doğru cevap çok açıkmış gibi göründüğü halde bu işin içinde bir bit yeniği olması gerektiğini hissettiğinizde, daha önce hiç yaşamadığınız bir deneyimi ilk kez yaşama şansı bulduğunuzda; durun, bir adım geriye gidin. Eğer işinizi kolaylaştıracaksa sadece zihninizde değil fiziksel olarak da bir adım geriye gidin ve daha geniş açıdan olayı, durumu, karar verilecek seçenekleri düşünün. Rahat edemiyorsanız ve erteleme şansınız varsa, konuyu ertesi güne bırakın ve üzerine uyuyun.
Bu yaklaşımı bir alışkanlık haline getirdiğinizde, hayatın sizin için giderek daha kolaylaştığını göreceksiniz.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Fayda 1: Büyük resme tekrar bakabilmek

2007-08-13T09:17:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Detaylar ve ana hatlar birbirinden çok farklıdır.
Detaylarla çalışırken, çok özenli olmanız gerekir. En ufak farklar önemlidir. Çok uzun süreli planlar yapmanız genelde gerekmez. Yapılması gereken iş, tanımlı ve küçük çaplıdır.
Ana hatlarla çalışırken yine özenli olmanız gerekir, ama incecik farklar için değil. Bu seviyede çalışıyorken, büyük çaplı ve uzun süreli işlerle uğraşıyor olduğunuz için, zaman ve kaynak planlaması, işin alt birimlerinin birbirleriyle uyumlu olması daha çok önem kazanır.
Çoğu zaman küçük parçalarla büyük bütünlerin sorumluları birbirinden ayrıdır. Bir müteahhit üstlendiği projenin genel yapısını gözetir, mali yükümlülükleri belki yüklenir, ama detay seviyedeki uygulamalardan çeşitli ustabaşılar sorumludur. Her biri kendi alanında orta ölçekte konularla ilgilenir, daha küçük parçalara böldükleri işleri de işçilere yaptırırlar.
Öte yandan görev paylaşımının yapılamayacağı yerler de vardır: Mesela kendi hayatınız. Hayatınızın her anki detaylarından sorumlu olduğunuz gibi genel gidişatından da sorumlusunuzdur ve bu sorumluluğu –eğer önemli bir fiziksel/ruhsal rahatsızlığınız yoksa- devretme şansınız da yoktur.
Bu tür durumlarda, farklı odak uzaklıklarından konuya bakabilmeniz gerekir. Parçalar bütünle ilişkilidir. Bütün, parçalardan oluşur. Hayatınızın gidişini belirleyen, her gün yaptığınız çoğu küçük bazıları tek başına da büyük olan hareketler, eylemler, şeyler, davranışlardır.
Bir yandan detay seviyesinde bir dikkatle hareket ederken, bir yandan bütünü görmeniz gerekir ve bunu yapamazsınız. Kimse yapamaz. Bunun yolu, detay seviyesinde belirli sürelerle çalışıp arada bir bütüne göz atmaktır.
Stephen Covey, bir kitabında yönetici ve lider arasındaki farkı anlatırken, yöneticinin duvara dayalı merdivene etkin çıkılmasını sağlayan kişi olduğunu, liderin ise “durun, merdiveni dayadığınız duvar yanlış duvar!” diyebilen kişi olduğunu söyler. Attığınız adımların iyi atılmış adımlar olduğundan emin olacak kadar yakın mesafeden, adımların sizi doğru yöne götürdüğünden emin olacak kadar uzak mesafeden aynı anda bakamazsınız. O zaman, ya size doğru mesafe konusunda güvence verebilen bir danışmanınız, yöneticiniz, arkadaşınız olmalıdır ya da geri dönülemeyecek kadar uzun olmayan bir adım sayısı belirleyip o kadar adımda bir yüksek bir yere çıkarak yönünüzü denetlemeniz gerekir.
Yine çok can yakıcı bir örnek olan kredi kartlarını düşünelim. Anlık bir ihtiyacını gidermek için, kredi kartının limitlerine yaklaşan bir insan, kısa vadeye bakıp uzun vadeye bakamama kusurunu işlemiş olur. Oysa bu alışverişi yapmadan düşünse, yapabiliyorsa bir adım geriye çekilip bu alışverişin kendisini nasıl bir sarmala sürükleyeceğini görse, bunu yapamıyorsa alışverişi erteleyip bir gece üzerine uyusa ve ertesi gün mağazaya gidip tekrar cazibeye kapılmadan evinde geleceğe doğru bir göz atsa, alışverişi yapmaktan vazgeçer.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Gerçek Hayat Örneği

2007-08-13T09:16:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Üzerine uyumayı, temiz sayfa açmayı, bir adım geri çekilmeyi o kadar çok uyguluyorum ki, durup düşününce buna ne zaman başladığımı bulamıyorum. Doğamın bir parçası haline gelmiş.
Senelerdir teknoloji alanında eğitmenlik ve danışmanlık yapıyorum. Bu işin en önemli yönlerinden birisi, sürekli sorun çözmek zorunda kalmanız. İnsanlar yapamadıkları işleri size getirir, çözemedikleri soruları size sorar, altından kalkamadıkları tasarım sorunlarını sizinle paylaşırlar. Çoğu zaman, bu sorunları çözümleyebilmemin sebebi, taze bakış açısıyla bakabilmek, sonuca gitmediğini gördüğüm yaklaşımları bırakıp yenilerini deneyebilmektir.
Sorun çözümlemekte üzerine uyumak yaklaşımı daha kolay anlaşılabilir olduğu için –ama kesinlikle çok kolay yapılabilir bir şey değil- üzerine uyumanın bir başka alanı olan mayalanmaya bırakmakla ilgili geçmişimden bir iki sahne sunayım.
Birincisine az önce şahit oldunuz. Kendime iki satırlık not düştüm -nasıl devam etmeyi düşündüğüme dair- ve demlenmeye bıraktım. Yazarken çokça yaptığım bir şey bu. Ana güzergahınız belli olsa da, detaylarda neyi nasıl söyleyeceğinizi, hangi örnekleri kullanacağınızı önceden bilmezsiniz. Doğru cümleleri kurabildiğiniz, doğru geçişleri yapabildiğiniz anlar vardır. Bazen de ne söyleyeceğinizi aşağı yukarı bilirsiniz de nasıl söyleyeceğiniz çok iyi oturmaz. Kurduğunuz cümleler uzama ve karışma eğilimine girer. Bazen en doğru çözüm yazmamak, bir sonraki adımla ilgili yapacağınızı düşündüğünüz bir şey varsa notunu almak ve geriye atmaktır. Sonra mesela işte yorgun bir gün geçirmiş, akşam evde çocuklarla biraz boğuşmuş olarak uzanmış dinleniyorken, kendiliğinden nasıl devam edeceğinizi düşünmeye başlarsınız. Öyle çarpıcı bir cümle girişi gelir ki ya da öyle güzel oturan bir örnek hatırlarsınız ki, bunu oradaki birkaç dakikalık kafa yormayla yapmış olmanız imkansızdır. Siz o arayı verdikten sonra, beyninizin bazı hücreleri tıkır tıkır çalışmaya devam etmiştir. Bilinçli düşünce seviyesinde konuyu tekrar ele aldığınızda, arkadaki birikmiş malzeme artık size katkı sağlayabilecektir.
Kariyerimdeki açı değişiklikleri gibi önemli anlarda, üzerine bol bol uyurum. Beynim sürekli olarak konuyla ilgili çalışır. Ben farkında değilken bile, uyurken uyanıkken, aklımı kurcalayan konuyla uğraşırken ya da onu tamamen unutmuşken, çalışır da çalışır. Sonra birikmiş unsurları ele aldığımda, karar almam ya da alınmış bir karar için yol almam çok kolaylaşır.
Oracle alanında uzmanlık edinmeye başlamadan önce belki altı ay, etrafında dolaşmıştım. Bir iki kitap karıştırdım, çevremde konuyla ilgilenen arkadaşların yaptıklarını izledim, uygulamalara biraz göz attım, kendimi kıvama getirdim yavaş yavaş. Hızla Oracle’a dalıp sertifikasyon sınavları zor olarak bilinen Oracle’ın bir haftada üç sınavını verince tüm çalışma arkadaşlarım hızıma şaşırdı. Oysa o bir hafta ya da bir ay değil, öncesinde kıvam oluşturduğum aylar vardı.
Bitirme tezimde ve yüksek lisans tezimde de benzer şeyler yapmıştım. Daha bir satır yazmadan önce, kaynak olarak kullanacağım eserler masamda sıralanmıştı. Haftalarca öyle kaldılar. Kapaklarını bile açmadım. Onların masadaki varlığı, kafamın gerilerinde kendi halinde bir işleyicinin ‘kafa yormaya’ başlamasını sağladı.
Bir ağacın detaylarını incelemeden önce, biraz dolaşın, çeşit çeşit ağaçlara şöyle bir göz gezdirin. Keyfinize bakarak, kendinizi yormadan… Orman hakkında bir içgüdünüz oluşması, farklı odak mesafelerinden konuya bakabilmeniz için çok yarar sağlayacaktır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

8. ÜZERİNE UYU!

2007-08-13T09:15:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Hem ağacı hem ormanı görmek gerektiğine dair o meşhur sözü hatırlarsınız değil mi? Bilmeniz gerekiyor ki, bu mümkün değil! İnsan hem ağacı hem de ormanı asla göremez.
Gözleriniz satırların üzerinde akıyor sanıyorsunuz belki; akmıyor! Gözleriniz ve gözlerim, satır üzerinde noktalar arasında zıplayarak okuma yapıyor. Ne olduğu hemen anlaşılmayan bir resme bakarken, insan gözünün zıpladığı noktalardan oluşan bir çizim görmüştüm, bir örümcek ağı gibiydi.
İnsan hem ağacı hem ormanı göremese de, bakış odağını değiştirerek bir ağacı bir ormanı görebilir. Kısa bir süre içinde odak değiştirerek bir konuyu farklı derinliklerde inceleyebilir.
Ne yazık ki, odak değiştirmek her zaman o kadar da kolay olmaz. Hiç dakikalarca uğraşıp çözemediğiniz bir geometri problemini bir kenara bırakıp ertesi gün ilk bakışta çözdüğünüz olmadı mı? Bir daha asla barışmanız mümkün değilmiş gibi düşünmenize sebep olan o kavgadan sonra, araya biraz zaman girince en yakın arkadaşınızın aslında ne gibi güdülerle hareket etmiş olduğunu anlayıp ikinci kere yüz yüze bile gelmeden onu affettiğiniz olmadı mı? Uzun yıllardır ortak olduğunuz bir şirket ya da beraber iş yaptığınız insanlar varsa; geçmişte bir daha asla beraber çalışmamayı düşündüğünüz anları şimdi başka bir ışık altında gördüğünüz için, başka bir bakış açısıyla gördüğünüz için, başka bir odak mesafesinden gördüğünüz için, ne kadar da önemsiz meselelermiş meğer dediğiniz olmadı mı? Lise öncesi ya da üniversite öncesi herhangi bir seçme sınavında zor bir soruya takılıp dakikalar kaybedip hala yapamadığınızda, o sorunun doğru çözümünün ilk 30 saniyede hiç yol kat edemeyince boş bırakarak geçmek olduğunu kafanıza düşen bir kayanın patırtısıyla anladığınız olmadı mı?
Başka bir odak mesafesinden bakıp bakamadığınızı anlamak için şu soruyu düşünün:
3 * 3’lük 9 nokta çizin. Elinizi kaldırmadan çizeceğiniz 4 doğru ile bu 9 noktanın tamamının üzerinden geçin.
Ya da şunu yapın: 6 kibrit çöpü alın ve bu 6 kibrit çöpüyle 4 tane eşkenar üçgen oluşturun.
Bu iki soruyu da ancak odak değiştirebilirseniz çözebilirsiniz. Odak değiştirmeyi başardığınız anda son derece kolaylaşırlar, ama değiştiremediğiniz sürece saatlerce uğraşsanız da çözemezsiniz.
Odak değiştirmenin en iyi yolu bir adım geri çekilip bakabilmektir. Zihninizde o bir geri adımı atın; her şey çok kolaylaşacak.
Eğer bir adım geriye atamıyorsanız, temiz sayfa açın. Başa dönün. Tüm yaptıklarınızı unutup konuya tekrar ve taze olarak yaklaşın.
Bunu da yapamıyorsanız –ki yapabilmek kolay değildir- üzerine uyuyun. Konuyu unutun, boş verin, aldırmayın; o gece üzerine uyuyun. Yarın yeni bir gün ve yeni bir ışık demektir.
Eğer yazdığınız bir kitabı gözden geçirip düzeltmek gibi bir iş yapacaksanız, üzerine en azından iki hafta uyuyun.
Öyle konular vardır ki, 20 yıl ertelemeniz gerekebilir. Ama ilk önerdiğim o bir adım geriye atmak var ya, onu zihninizde yapabilmeyi öğrenebilirseniz, saatler, günler, haftalar, aylar kazanabilirsiniz. Onu yapmayı öğrenene kadar gereğinde üzerine uyumayı unutmayın.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10a 10b 10c 10d 10e 10f 10g 10h 10i 10j 10k 11 12 13

Olası zararlar

2007-08-12T17:27:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Rüzgarı ancak yelkenini açan gemi yakalar ama ters bir rüzgara yelkeniniz açık yakalanırsanız alabora da olabilirsiniz.
Profilini gösteren, toplum içine çıkan; çekemezlik, husumet, yanlış anlamalar, dedikodu, açık düşmanlık, ayak oyunları ve daha pek çok şeyin de hedefi haline gelebilir.
Bunu kabul etsem de, kendi sandığında çürüyen bir meyve olmaktansa birilerine yem olan bir meyve olmak bile daha iyi gibi geliyor bana.
Tabii ki siz bilirsiniz en doğrusunu. Sizin için doğru olan, kendini göstermemek, saklanmak, tamamen içine kapanmak, diğer insanların kendinize layık görmediğiniz ölçütlerine konu olmamak da olabilir. Sizin doğrunuz buysa, bu doğrunun sizi nereye götüreceği de sizin sorumluluğunuzdadır.
Profilini göstermenin zararı, meyveli ağacın taşlanmasıdır. Taşlanmaktan çekiniyorsanız; kuru, meyve vermeyen, gölgesi olmayan, etliye sütlüye karışmayan, çevresine hiçbir şey vermediği gibi çevresinden de en az şey alarak yaşam dediği şeye devam eden bir ağaç olabilirsiniz. Biraz taştan bu kadar çekinmeye gerek var mıdır, ona siz karar verin: Ne de olsa Calut’u bir kuru taş öldürdü.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Senaryo 3: Kendini neyle ifade edebiliyorsan…

2007-08-12T17:26:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Toplam nüfusu en fazla 288 olabilen, bir sınıf seviyesindeki öğrenci sayısı ise en fazla 96 olabilen ve orta öğretim başarı puanı dengesizliği gibi sebeplerle ayrılanlar yüzünden 80’lere düşen bir lisede okudum. Ayrı sınıftaydık ama bu kadar az kişi içinde hemen herkesle ilgili fikriniz olur, aranızda bir şeyler geçer, bir tanışıklık gelişir diye beklersiniz; olmadı. Onu sadece uzaktan tanıdım.
Kendi sınıfındaki ya da aynı yatakhane odasında kaldığı arkadaşları hariç, okuldaki diğer kişiler onun yüzünü sanırım çok az görmüştür. Sadece davranış olarak kendi içine kapalı değildi, duruş olarak da kendi içine kapalıydı. Hocaların yüzünden değil, tepesinin görünümünden tanıdığına dair espriler yapılırdı.
Acımasız bir okulda, lakabı olmayan hiçbir hocanın olmadığı, lakap takmanın uç noktası olarak bir hocaya hocanın kendi isminin lakap olarak takıldığı bir ortamda, hocaları geçin tüm öğrencilerin bile lakabının olduğu, bazı öğrencilerin gerçek isminin unutulduğu bir sınıftaydı. Tamamen kendi içine dönük yapısıyla o sınıfa nasıl dayanabildi, 3 senesini nasıl geçirdi bilmiyorum. Sanki yan sınıfta değil ayrı bir dünyadaydık onunla.
Kendini ifade edememenin, profilini gösterememenin şaheser bir örneği gibi duruyordu. Ama aslında tam tersini yaptı. İletişimin birden fazla yolu olduğunu, ilişkilerin kalıplara konamayacağını örnekledi kendi yaptıklarıyla.
Efsane hocaların olduğu lisemizde Çangal gibi (lakabınızı biliyorsunuzdur eminim hocam, size saygım sonsuz) son zerresine kadar efsanesini hak eden hocalarımızın yanında, başarılı ama soğuk hocalarımız da vardı. Bunlardan birisinin, 10 vermeme takıntısı vardı. Hak edene notunu vermezlik etmezdi ama en az bir sorusu kabul edilebilir sınırların ötesinde zor olurdu. Öyle ki, sınav sorularını sınıfta çözerken, tahtayı sonuna kadar bir kez doldurur, silip ikinci dolduruşunda ancak sorunun cevabına ulaşılmış olurdu. Bildiğim kadarıyla bu sessiz arkadaşım, bu hocanın tüm yazılılarından 10 aldı.
Konuşmak böyle de olur, profil böyle de gösterilir.
Ama yetmezdi ki bu, sadece sınıf ve okul sınırları içinde takdir edilebilecek bir başarıydı! Tuttu, lise ikideyken daha, normalde lise üçler arasından Türkiye çapında beş kişi olarak seçilen matematik olimpiyat takımına girdi. Tüm Türkiye’deki tüm lise üçler arasından, onu geçebilecek beş kişi çıkmamıştı. Lise 3’te yine matematik olimpiyatlarına seçilen beş kişilik milli takımdaydı ve bu sefer dünya çapında bronz madalya da aldı.
Kendini göstermenin binlerce yolu olabilir. Yeteneğiniz binlerce farklı alanda olabilir. Binlerce farklı konu var, yeni fikirlerle öne çıkabileceğiniz.
Yine de siz siz olun, en temel iletişim kanallarını da ihmal etmeyin.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Senaryo 2: Mutfakta kim var?

2007-08-12T17:26:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Harland David Sanders’i kaç kişi tanır? Büyük olasılıkla hiçbir çağrışım yapmadı. Şimdi onu KFC harfleriyle birlikte, sivri bıyık ve sakallı beyaz saçlı yaşlı adam olarak düşünün. Pek çoğunuz şimdi kim olduğunuzu anladınız sanırım. İyi de o logoda o adamın ne işi var? O adam Kentucky Fried Chickens franchise sisteminin kurucusu. Aslında özel bir tavuk pişirme reçetesinin geliştiricisi demek belki daha doğru olur.
Sanders babasını 5 yaşında kaybetti ve annesi de çalıştığı için küçük yaşta yemek yapmayı öğrendi. Yedinci sınıfta okulu bıraktı. 20’li yaşlarına kadar pek çok işte çalıştı: İtfaiyeci, buharlı tekne sürücüsü, sigorta satıcısı, demiryolu işçisi, çiftçi ve orduda er oldu.
40 yaşında Sanders ilkel sayılabilecek koşullarda, bir servis istasyonunda pişirdiği tavukları insanlara sunuyordu. Lezzetinin yayılmasıyla 142 kişi kapasiteli bir otel ve restorana geçti. Sonraki dokuz yıl boyunca tekniğini bir hayli geliştirdi. Ama yeni bir otoyol sebebiyle işini satmak zorunda kaldı. Aslında sattığı işi değil, çalıştırdığı mekandı. Sanders asıl işini bu dönemden sonra buldu. Kızarmış tavuklarının tadına çok güvenen yaşlı şef 1952’de yani 62 yaşındayken bu lezzeti bir franchise ağına dönüştürmeye başladı. 90 yaşına kadar yaşadığı düşünülürse, sağladığı başarının meyvelerinden yararlanabilmiş olmalı. Yine de kendisine asıl zenginliği getirecek girişime 62 yaşına kadar başlamamış olduğuna biraz üzülmüş olsa gerek.
Bolu Dağından geçerken mola verip, dağ yolundaki kebapçılarda takıldınız mı hiç? Şimdi artık karşılıklı açılmış tünel yüzünden Dağ esnafı dağılmıştır sanırım. Gidip görmedim, ama bu son kaçınılmaz.
Bakalım içlerinden yaşlı ya da genç bir lezzet ustası çıkıp bir lezzet zinciri kuracak mı?
Yelkenini açmayan rüzgardan yararlanamaz sözünü hatırlıyor musunuz?

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Senaryo 1: Çocuk Oyunu?

2007-08-12T17:25:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Scrabble’ı duymuşsunuzdur. Benim evimde Türkçe’ye uyarlanmış bir set var. Zekice düşünülmüş ve iyi rakiplerle oynamaktan kolay kolay bıkmayacağınız bir oyun.
Günümüzde tüm dünyada yaygın olarak oynanan bu oyun, satranç kadar eski bir geçmişe sahip değil. Go, satranç, dama, tavla gibi yaygın oyunlara göre, aslında daha emekleme çağında bir bebek, hatta yeni doğmuş bir bebek sayılabilir.
Scrabble, 1950’li yıllarda Amerika’ya hızla yayılmış. Oyunu ilk bulan kişi ise, Alfred Butts. Farklı rivayetlere göre oyunun oynanmaya başlaması 1931’e kadar geriye gidebiliyor. Ama bu tarihteki adı: Criss Cross Words.
1931’den 1948’e kadar, Alfred Butts kendi ailesi ve arkadaşları arasında oynamış oyunu. Arkadaşlarının pek çoğu için el yapımı setler de üretmiş. 1948’de bu setlerden birinin sahibi olan Bay ve Bayan James Brunot oyunun pazarlanması gerektiğine karar vermiş. Oyunun sol üst köşeden değil de ortadan başlaması gibi ufak bir iki değişiklik yapmışlar. Daha önemlisi, adını da Scrabble olarak değiştirmişler. Butts’tan yetki alan Brunotlar üretime başlamışlar. 1949’u zararla kapatmışlar ama oyunun ününün giderek kulaktan kulağa yayılmasıyla 1952’de siparişlere yetişemez olmuşlar.
Oyunun üretimi Brunotlardan, büyük bir oyun üreticisine geçmiş. Bu üretici bile talep karşısında, üretim imkanlarını geliştirecek yatırımlar yapmak zorunda kalmış. 1972’de bu firma Scrabble’ın tüm haklarını satın almış.
Hazine üstünde oturuyor olabilirsiniz. Bazı yetenekleriniz, fikirleriniz, tasarımlarınız, tek başına ya da bir araya gelerek size önemli fırsatlar üretecek olabilir. Ama sokağa çıkmadan bunu bilemezsiniz. Denemeden, profilinizi göstermeden, eserinizi toplumun yargısının karşısına çıkarmadan, bilemezsiniz.
Parasal kazanımların ötesinde; kim eserinin beğenildiğini görmek istemez? Çok satan bir yazar olmak, çizimlerini yaptığı binalar her yıl yüzbinlerce insan tarafından ziyaret edilen bir mimar olmak, insanların kendi duygularını ifade etmekte çaresiz kaldıklarında ezberden şiirlerini okuduğu bir şair olmak, eser vermek… Kim istemez ki bunu?
Ama o kadar kolay olsaydı, herkes yapardı. İnanın adı duyulmuş şairler kadar iyi şiir yazan en az yüz katı insan var. Başarılı olmuş mimarlardan daha büyük potansiyeli taşıyan daha yüzlercesi var. Profilini gösteren, nasıl algılandığını yöneten ve iyi yöneten insan ise çok az!
20 yıla yakın bir süre, servet değerinizde bir fikirle parmağınızın ucuyla oyun oynamış olabilirsiniz. Daha kötüsüyse, belki hala oynuyorsunuz, ya da belki o fikirle artık oynamıyorsunuz bile, unuttunuz gitti!

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Fayda 5: Kendine daha fazla ve doğru güvenebilmek

2007-08-12T17:24:00.000-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Kendine güvenmemek kötüdür. Kendine yanlış güvenmek de kötüdür.
Kendinize güvenmezseniz, yapabileceğiniz pek çok şeyi denemeye bile cesaret edemezsiniz. Tüm becerileriniz potansiyelde kalır. Tüm hedefleriniz hayallerinizde hapsolur. Sizden çok daha az yetenekli insanların, sizin güvensizlikten yapmadığınız şeyleri yaptığını ve elde edemeyeceğiniz şeylere ulaştığını izlersiniz senelerce. Zaten kullanılmayıp sadece potansiyel olarak kalan yetenekleriniz de zamanla körelir, içi boşalan bir çuval gibi koflaşırsınız.
Kendinize yanlış güvenirseniz, büyük riski olan bir işe güle oynaya kalkışabilirsiniz. Gerekli hazırlıkları yapmadan ve yeteneklerinizi yeterince bileylemeden harekete kalkışmanız size çok pahalıya mal olabilir.
Kendinizi boy aynasında incelemeniz ve sadece kendi standartlarınızla değil, toplumun, dostlarınızın, rakiplerinizin gözünde de boyunuzun ölçüsünü almanız gerekir. Olası her fırsatta -ama çok rahatsız edici olmadan- profilinizi gösteriyorsanız, nasıl algılandığınızı izliyor ve çeşitli durumlarda kendi yeteneklerinizi, performansınızı, derinliğinizi ölçüyorsanız, kendinize ne zaman ne kadar güvenebileceğiniz konusunda da içinizde hassas bir tartı oluşmaya başlar.
Adalet dünyanın temelidir. Kendinize karşı adil olun. Ne yapabileceğiniz işlerden geri kalın, ne de –henüz- yapamayacağınız işlere körlemesine dalın. Kendinize güvenin; ama nereye kadar ve neler için güvenebileceğinizi de bilin.
Herkesin bir fiyatı vardır derler ya mesela; kendinize çok güvenip de benim asla bir fiyatım olamaz, ilkelerimden ödün kesinlikle vermem diye yoldan çıkarılma olasılıkları yüksek patikalarda dolaşmayın.
Kötü arkadaş etkisinden korktuğu için hiç arkadaş edinmeyen bir çocuğun durumunu düşünün. Ya da ben arkadaşlarımdan etkilenmem diye, uyuşturucu kullanan tiplerle düşüp kalkan bir çocuğu…
Bu kadar çarpıcı olmasa da hayatımızda benzer uçurum dipleri ve uçurum tepelerinden geçiyoruz. Mutedil olanı, aradaki yolu, ufku olan yolu tercih etmek her zaman kolay olmayabilir, çünkü böyle bir tercih yapıyor olduğunuzu bile belki fark etmezsiniz.
Kendi doğrularınız, kendi riskleriniz, kendi algılarınız ile sınırlı kalmayın. Profilinizi gösterin, toplumla tanışın ve etkileşin, nasıl algılandığınızı algılayın, nasıl algılandığınızı yönetin ve kendinize akıllıca güvenmeyi öğrenin.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Fayda 4: Çekinceleri aşmak

2007-08-12T17:23:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

En büyük zulmü insan kendisine yapar. Kendi kendimize koyduğumuz engeller en aşılamaz olanlardır. Kötülük yolunda giderken de, en azdırıcı şeytanı kendisidir insanın.
İnsanların çok büyük bir çoğunluğu başarmak için yola bile çıkmaz. Hep söylenir, çok aşırı derecede klasik olsa da gerçek: Risk alanların kaybettikleri olur ama risk hiç almayanlardan kazanan hiç çıkmaz.
İnsanların ne diyeceğinden korkarak, kendini ortalama bir çabaya, ortalama bir hayata ve ortalama sonuçlara mahkum eden ne kadar çok insan vardır!
Potansiyelinizi gerçekleştirmek için öne çıkmanız, farklı olmanız, kendinizi göstermeniz gereklidir. Emin olun ayağınızdan çekecek insanlar olacaktır, çekemeyenler, anlamayanlar, anlamak istemeyenler, yanlış anlayanlar ve daha bir sürü çeşit…
Öne çıkmak zordur. Yapmak, etmek, başarmak zordur. Ama tatlıdır. Başarmanın tadına varan insan, hep başaran olmak ister. O zaman o çelmeler, çekiştirmeler, engellemeler gözünüze gözükmez. Onları aşamasanız bile, takılıp düşseniz bile, denemiş olmak sizi mutlu eder.
Şunu unutmamalısınız ki, öne çıkma cesaretini gösterenlerden olmazsanız, zamanla neredeyse bu cesareti gösterecek bir kişi olmaktan çıkar, başka öne çıkanları çeken, çekiştiren, çelmeleyen bir tipe dönüşürsünüz.
Bebeğin yürümeye başlaması gibidir bu. Tabii ki düşer. Yine düşer. Kalkar yine düşer. Bir yerlere tutunarak da olsa inat eder, dik durmaya ve tutuna tutuna adım atmaya başlar. Sonra gün gelir, bir koltuğun köşesine kadar gittikten sonra diğer koltuğun köşesine kadar kendini yarı yürür yarı düşer şekilde atar ve düşmeden oraya tutunmayı başarır. Bu sürecin sonu yürümektir. Yürümeyi öğrenemeyen bebek –bedensel bir engeli olanlar hariç- yoktur.
Şimdi de bir futbolcunun yürümesini düşünün. Çalımlar atar, paslar verir, paslar alır, üstüne gelen bir ya da birkaç insan olur ayağında top olduğunda ama ayakta kalır. Bazen düşer, kalkar sonra.
İçinizdeki cevheri ortaya çıkarmaya çekinmeyin. Yetenekli olduğunuz alanlarda kendinizi kısıtlamayın. Tabii ki zor olacak. Üzüldüğünüz olacak. Başaramadığınız olacak. Ağladığınız olacak. Keşke bu şirketi kurup da yıllarımı verip bu noktaya getirmeseymişim dediğiniz olacak. Yetiştirdiğiniz öğrencilere kahrettiğiniz olacak. Kendi büyüttüğünüz çocuklardan olmadık darbeler aldığınız olacak. Mutsuzluklar, acılar, başarısızlıklar yaşadığınız olacak. Hayatta bunlar da var. Ama mutluluk, refah, bolluk, huzur da var.
Bebekliğinizi hatırlayın. Düşüp canım yanabilir diye yürüme denemelerinizden vazgeçtiniz mi? Vazgeçmiş olabilir misiniz? Kendinizi engellemeyin. Başkalarının engellerini aşmak o kadar zor olmayacaktır. Hem aşamasanız da, en azından denemiş olursunuz. “Demek ki başaramayacakmışım!” diyebilmek de bir başarıdır.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Fayda 3: Potansiyeli açığa çıkarmak

2007-08-12T17:23:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Bir insanın ağırlığının üç katını kaldırması mümkün müdür?
Bir insan, öyle bir ticaret modeli kurabilir mi ki, öldüğünde 4 varisinin her biri, dünyanın en büyük ekonomisinin en zengin 20 kişisi listesinde yer alsın?
Bir insan, gözleri bağlı olarak, onlarca masada eş zamanlı satranç oynayabilir mi? Tüm sahaları ve tüm hamleleri aklında tutarak, her bir sahada dönüşümlü hamle yapabilir mi?
Bir insan, kendi soyundan 600 yıl sürecek ve dünyanın en büyük imparatorluklarından olacak bir yapıyı kurabilir mi? Defalarca kuşatılıp alınamamış bir şehri, 19 yaşında bir genç alabilir mi?
Bir insan, tek bir patlamayla koca bir şehir insanı öldürecek kadar güçlü bir bombanın sistematiğini icat edebilir mi?
Her hangi bir insanın, yeterince zaman ve azimle yukarıdakilerin her hangi birini yapabileceğine inanıyorum. Bu inancın yanlış olduğunu biliyorum. Yukarıdakilerin tümü belirli insanlar tarafından yapıldı, ama milyarlarca insanın her biri bu işlerin her birini yapabilecek kapasitede tabii ki değil. Ama hangi insanın hangi işi yapabileceğini ya da yapamayacağını nereden bilebilirsiniz? Bırakın herhangi bir insanı, kendinizin yukarıdakilerden herhangi birini yapabileceğinizi ya da yapamayacağınızı bilebilir misiniz?
İnsanın potansiyelinin ortaya çıkması için, yeteneklerinin, azminin, ortam şartlarının, fırsatların, teşvik edici ve engelleyici unsurların, kısaca pek çok şeyin bir araya gelmesi gerekir.
Bir şey yapabilmeniz için sokağa çıkmanız gerekir. Sokağa çıkıp kös kös yürümemek için bir amaçla sokağa çıkmanız gerekir. Hazineyi gördüğünüzde onun hazine olduğunu anlayabilmeniz için ona bakmanız gerekir.
Ağırlığınızın üç katını kaldırabilmeniz için, ağırlık kaldırmaya ilginizi, yeterince küçük bir yaşta, bu işlerden anlayan birine göstermiş olmanız gerekir. Profiliniz görülmeden halter şampiyonu olamazsınız.
Yıllık cirosu 300 milyar dolara yaklaşan bir dev kurabilmek için, binlerce mağaza açıp milyonlarca insana hizmetinizi sunmanız gerekir. Profiliniz görülmeden süper zengin olamazsınız.
Satranç şampiyonu olabilmek için, yüzlerce insanın karşısına çıkıp maç yapmış olmanız gerekir. Profiliniz görülmeden şampiyon olamazsınız.
Ertuğrul Gazi’nin oğlu olarak doğmuş olabilirsiniz. Ama o küçük bir beyliğin başındaydı ve onunla çağdaş on civarında başka beylik vardı. Onların arasından sıyrılmadan dünya imparatorluğu olmak mümkün değildi. Profiliniz görülmeden imparatorluk kuramazsınız.
Diğer örnekten bahsetmeyeceğim, ama evet, kötü bir amaca ulaşmak için de profilinizi göstermek zorundasınız.
Ama bütün bunları boş verin: Profiliniz görülmeden iyi bir iş bulamazsınız. Profiliniz görülmeden iyi bir eş bulamazsınız. Profiliniz görülmeden belirli bir refah seviyesine ulaşamazsınız. Profiliniz görülmeden, insanca yaşayamazsınız.
Tek başına dağ başında yaratılmak için tasarlanmışa benziyor mu insan?

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Fayda 2. Kabullenilmeyi kolaylaştırmak

2007-08-12T17:22:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Beni bir tek sen anladın, sen de yanlış anladın diye şaka olsun niyetine ağzımdan bu kelimelerin döküldüğü oldu. Ama gerçek anlamıyla düşününce bu cümle, olabilecek en argo bir ifade, bir küfür, saygısızlık, sorumsuzluk ve kendi kendine düşmanlık gibidir.
Mesajını iletemeyen, doğru anlaşılmasını sağlayamayan, kendini ifade edemeyen insanın duyuları olmuş, neye yarar! Olmasalardı da bir şey fark etmeyecekti.
Kabullenilmemek ayrı bir konudur. Kabullenilmeyebilir insanlar. Kendi öz insanları tarafından reddedilmemiş bir peygamber yoktur zaten. Ama kendini anlatamamak, ifade edememek, profilini gösterememek, tamamen ayrı bir yeteneksizliktir.
Bir insanın en önemli yeteneği olarak her zaman ifade gücünü düşünmüşümdür. İfade gücünüzün önüne engel koymayın. Kendinizi ortaya koymak, anlatmak, yeri geldiğinde üstün noktalarınızı gerçekçi bir şekilde öne sürmek ve zayıf olduğunuz noktaları da kabullenmek, yani profilinizi göstermek, insanlık durumunuzun bir gereğidir.
Topluma yeteneklerimizle katkı sağlamak için, kendi bireysel isteklerimizi elde etmek için, kabullenilmek gereklidir. Kabullenilmek için tanınmanız gerekir. Tanınmanız için ise profilinizi saklamamanız, kendinizi göstermeniz gerekir. Ne abartarak, ne de olanı eksilterek, kendinizi ortaya koymalısınız.
Sadece kendini ortaya koymanız da yetmez. İnsanların gördükleri başka bir şeydir. İnsanların işittikleri başka bir şeydir. İnsanların algıladıkları başka bir şeydir. Çünkü iletişim medyalar üzerinden olur ve medyalar kusurludur. Kendinizi sadece aktarmak yeterli olmaz, karşıdaki tarafından nasıl bir aktarımın algılanmış olduğuna dair de çalışmanız gerekir. Hava tozludur, sizi karanlık bir karakter gibi gösterebilir. Ortam gürültüsü fazladır, bazı cümleleriniz tam ters anlaşılacak şekilde duyulabilir.
Algının gerçek olduğunu bilmek, profilinizi ortaya koymak ve bunun nasıl algılandığını yönetmek, kabullenilmenizi kolaylaştırır. İletişim kanallarının açılmasını ve açık kalmasını sağlar. Hem kişisel amaçlarınıza daha kolay ulaşırsınız, hem de topluma yapmak istediğiniz katkıları daha az dirençle karşılaşarak ve daha çok yardım alarak gerçekleştirebilirsiniz.
Hiçbir insan niyet okuyucusu değildir, kalbinizden geçeni bilemezler. Kötü düşünüp kendini iyi gibi gösterebilen bir insan olmayın, ama iyi düşünen bir insanın da kendinin iyi düşünceli olduğunu anlatabilmesi, algılatabilmesi, bu algıyı yönetmesi gerekir.
Nice iyi niyetler beceriksizliklerle bir araya gelince nice kötü sonuçlar doğurmuştur!

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Fayda 1: Yelkenleri açmak

2007-08-12T17:21:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Yelkenini açmayan gemiye, hiçbir rüzgarın faydası yoktur. Demir tavında dövülür. Hamama giren terler. Nerede hareket varsa, bereket oradadır.
Hasat zamanı harmanda olan, harmanını yapınca piyasaya çıkan üretiminin verimini toplayıp sonra da onu satabilir.
Fırsatlar, ödüller, mutluluklar ve arada sırada acılar da, daha çoğuyla etkileşimli olan insanlar içindir. Her insanın bir rızkı vardır, bir şekilde karnını doyurur, ama rızkın onda dokuzu ticarettedir, birbirleriyle alışveriş yapan insanlara aittir.
İstediğiniz şeyler varsa, onlara doğru ilerlemelisiniz. Yol, düzgün olmayacaktır. Çukurları atlamanız, atlayamıyorsanız etrafından dolaşmanız gerekecek. Yeri gelecek çukur aşılamaz olacak, karşı taraftaki bir kişinin size bir kalas uzatmasından başka ilerleme şansınız olmayacak. Yeri gelecek ayağınızın kayacağı bir yerden emniyetle geçmeniz için birisi elinizi tutacak. Yorgunluğunuza rağmen ilerlemenizi sağlamak için birinin size bir cümle söylemesi gerekecek. Çelme takanlar da olacak.
Hedefinize ulaşabilmeniz için, doğru kişilere doğru şekilde hedefinizi anlatmış olmanız, onları dinlemiş olmanız, onlarla bir şeyler yapmış olmanız gerekecek. Yol arkadaşı, su dolduran saki, devenizin yemcisi, arabanızın benzincisi, helikopterinizin pilotu gerekecek.
Hayatınızın yollarında koca bir grup olarak ilerleyeceksiniz. O grup sizi ne kadar iyi tanırsa, sizin hedeflerinizi ne kadar iyi tanırsa, neleri sevip neleri sevmediğinizi ne kadar iyi bilirse, tüm bunlara saygı göstermelerini sağlayacakları şekilde sizinle ilgili oluşmuş bir algıları varsa, o kadar iyi ilerlersiniz, o kadar dolu yaşarsınız, o kadar anlam kazanırsınız.
Herkesle kavgalı bir insan, iki ileri bir geri, bir ileri üç geri yapan bir insandır. Hayatının tadı olmaz. Çevresindekilerin ağız tadını her fırsatta kaçırır. Ama bu bile, bir ilişkidir. Olumsuz ilişki bile, tamamen kopmuş, varlığıyla yokluğu farksız bir insanınkinden daha iyidir.
Yaşadığınızı birileri fark etsin. Yelkenlerinizi açın. Yoksa hiçbir rüzgarın size faydası olmaz, rüzgar bilimi üzerine doktora yapmış olsanız bile!

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Gerçek Hayat Örneği

2007-08-12T17:20:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

2001’den beri teknik konularda eğitmenlik yapıyorum. Uzun süredir buna danışmanlık da eklendi. Aslında neredeyse başından beri teknik bir işim olmadığını biliyorum. Benim temel işim, insanlara kendimi kabul ettirmek.
Daha bu yolun başlarında bir yerde, nerede okudumsa okudum, çok önemli bir bilgiye kavuştum: Büyükler, çocuklar gibi öğrenmez. Bir çocuğa zorla öğretebilirsiniz (bundan da çok emin değilim) ama bir büyüğün öğrenmeyi istemesi gerekir. Siz öğretmezsiniz, öğretemezsiniz, o öğrenir.
Anadolu çocuğuyuz biz. Kendimizi fazlaca ortaya koymak biçimsiz gelir bize. İlkokuldan beri, toplum önünde konuşmayı sevmiş olsam da, sadece anlattıklarıma önem verirdim o zaman. Konuştuklarım, aktardıklarım için hoşuma giderdi konuşmak. Kendimi sunma gibi bir kaygım hiç yoktu. Ya da belki ama farkında değildim.
Profesyonel olarak eğitim hizmetinde ve ardından danışmanlık hizmetinde geçirdiğim yıllar, bana kendimi sunmayı öğretti. Çünkü algı gerçektir. Sınıftaki katılımcının ya da projesine danışmanlık yaptığınız kişinin, sizin sunacağınız faydadan yararlanabilmesi için sizi kabul etmesi gerekir. Bu, kendi iyiliği içindir.
Konunuzu tabii ki biliyor olmanız gerekir, ama sizin bildiğiniz teknik bilgilere sahip onlarca başka insan da vardır. Bir teknik eğitmeni alanında değerli kılan, teknik bilgisi değil eğitmenlik yeteneğidir. Fark oluşturan, başarıyı getiren budur. Danışman için de asıl konu teknik başarısı değil, danışmanlık deneyimi ve bu alandaki başarısıdır.
2001’den beri eğitmenlik ve danışmanlık alanındaki tecrübelerim algı yönetimini ve profilimi göstermeyi başka hiçbir türlü öğrenemeyeceğim kadar iyi öğretti bana.
Yeri geldi, kendi içinde birbirini çok iyi tanıyan ve daha önce birkaç eğitimi de beraber almış 12 kişilik bir grubun karşısına çıktım ve ilk 15 dakikada 30 soru cevapladım. Sanki çapraz ateşe almışlardı beni, ama ayakta kaldım ve bu sürenin sonunda onlar da beni eğitmen olarak kabullendiler.
Yeri geldi, 3 eğitimlik bir süreç boyunca, bir yandan kalan 6–7 kadar kişiye standart eğitimi verirken, beni kabullenip kabullenmemeye karar vermemiş ve sert ceviz olan aynı sınıftaki 3 kişilik bir grupla her fırsatta psikolojik oyunlar oynayarak onlarla aramda bir iletişim hattı oluşturdum ve kendimi kabul ettirdim.
Verdiğim her eğitimde ve yaptığım her danışmanlıkta o kabul bariyerinin olup olmadığını, ne zaman inmeye başladığını ve karşımdaki kişilerin beni ne zaman artık kabullendiklerini hissetmişimdir.
Bunu sağlamak için taktikler de geliştirdim tabii.
Hemen her eğitimimde katılımcılar, beni kabullenmelerini sağlayacak çeşitli özelliklerimi ya tanışma faslında ya da gerekiyorsa daha fazla detayı aralardaki sohbetlerde, ders içinde yeri geldikçe gediğine konulmuş birkaç cümlede bir şekilde öğrenirler. Çeşitli yurt çapı sınavlardaki derecelerim, çeşitli sertifikalarım ve bunlardan bazılarını dünyada ilk alan kişilerden oluşum, beta sınav verme hobim ve okuduklarım, okuduklarım, okuduklarım… Kimsenin öyle kolay kuramayacağı teknik konularla ilgili teknik dışı benzetimlerim…
Bunları utanmadan, sıkılmadan, övünme gibi görünmemesini sağlayarak, normal iletişim kanalları içerisinden sunmayı, bunları kullanarak nasıl algılandığımı yönetmeyi, profilimi göstermeyi, kendimi kabul ettirmeyi ve insan sosyal bir varlıktır ilkesinde vurgulanan insan olmayı az çok öğrenebildim. Kolay olmadı. Yüzlerce kez verdiğim eğitim ve danışmanlıklar, benim için çok iyi bir uygulama alanıydı.
İşbaşı yaptığımda sahneye çıktığımı biliyorum ve alkış almak için çıkıyorum.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

7. ALGI GERÇEKTİR YA DA PROFİLİNİ GÖSTER

2007-08-12T17:19:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

İnsan sosyal bir varlıktır. Mutluluğu mutsuzluğu, huzuru huzursuzluğu, başarıyı başarısızlığı, sevinmeyi ve üzülmeyi hep başka insanlarla olan ilişkilerinde, etkileşimlerinde bulur.
Kendi kozanıza kapalı yaptıklarınızın değeri hemen hemen hiç yoktur. Tabi bu gerçekten bir kozaysa ve bir gün kanatlarınızı bütün ihtişamıyla açarak topluma katılacaksanız o başka.
Bu toplumsal yaşamda, bu ilişkiler yumağında, bu etkileşimler dünyasında, nasıl algılanıyorsanız öylesiniz. Nasıl algılandığınızı yönetmek de yine size düşen önemli bir görev. Her zaman toplumu yanlış yönlendirenler, kendi çıkarı için topluluklarını parmaklarının uçlarında oynatmayı öğrenmişler algı yönetecek değil ya! Bağımsız profesyoneller olarak, ailemizin annesi olarak, küçük kardeşimizin abisi olarak, kurumumuzun değerli bir bireyi olarak, dünyada bir birey olarak, kendi çevremizdeki algımızı yönetmek en büyük sorumluluklarımızdan birisi. İnsanlara değer katacaksanız, sizin değer katacak bir insan olduğunuzu kabullenmeleri gerekir önce. Yetişkin insanlara zorla bir şey kabul ettiremezsiniz, onların kabul etmesi gerekir. Bunun için de öncelikle size kulaklarını açmaları, kabullenmeyle yaklaşmaları gerekir.
Hem topluma katkılarınız hem de kişisel başarılarınız için, çevrenizde nasıl algılandığınızı yönetmeniz ve çevrenizi genişletmeniz gerekir. Kendini göstermeyen, pehlivan olamaz.
Çok büyük değerlere sahip olabilirsiniz, çevrenizde kimsede bulunmayan yetenekleriniz olabilir, çığır açacak buluşlar tasarlamış olabilirsiniz, ama bunlar sadece sizde saklıysa, inandırıcı bir şekilde insanlara bunları aktaramamışsanız, aslında yokturlar. Aslında siz de yoksunuz o zaman. Bir ayak iziniz yok. Çevrenize etkiniz yok. Sosyal bir varlık olmanın gereklerini yerine getirmiyorsunuz ve başka ne özellikleriniz olursa olsun, başarılı bir insan değilsiniz.
Hele bir de dünyanın sınırlarının küçüldüğü, hiç masraf yapmadan kendine internette bir köşe oluşturup tüm dünyaya yazdıklarını, yaptıklarını, çektiklerini, ürettiklerini sunabildiğin günümüzde, profilini göstermeyen, pencereden kafasını çıkarmayan, kendi kazdığı siperin içinde tüm dünya ateş açmaya hazır bekleyen bir düşmanmış gibi kafasını omuzlarının arasına gömmeye çalışan sen, zaten yoksun. Bu satırları da okuyor olamazsın. Çünkü sen, böyle bir kitaba ilgi de duymazsın.
Ama bu evrensel negatif ve evrensel korkak insandan hepimizin içinde belirli derecelerde var. Onu bulup terbiye etmek, sokağa çıkarmak, insan içine çıkarmak, üretir hale getirmek, geliştirmek bize düşüyor.
Her insan bir şeyler yapmak için, bir şeyler üretmek için, bir katkı yapmak için gelir dünyaya. Bu hedef duygusunu belirsiz de olsa yaşamıyorsanız, amaçsızlaşmış hissediyorsanız kendinizi, bakım onarıma girin. Dağ başına çekilin, evinize kapanın, inzivaya girin, düşünün, düşünün, düşünün… Bir anlamınız var, bunu bulmak size kalmış. Bunu bulamasanız da hissediyor olabilirsiniz, ama içinizdeki bu anlam duygusunu iletmeniz de gerekiyor. Ayağa kalkın ve kendinizi tanıtın.

1 2 3 4 5 6 7 8 9a 9b 9c 9d 9e 9f 9g 9h 9i 9j 9k 10 11 12 13

Olası zararlar

2007-08-12T16:52:00.002-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8a 8b 8c 8d 8e 8f 8g 8h 8i 8j 8k 9 10 11 12 13

Ya hep ya hiç! Çok cephede çarpışan biriyseniz, ya gerçekten çok donanımlısınızdır ve bu kadar alanda söz sahibi olmanızı sağlayacak bir birikiminiz vardır ya da maymun iştahlısınızdır.
Öyle insanlar vardır ki, ortaya koydukları eserleri ve bunlar için gerekli hazırlık süreleri düşünseniz, birkaç yüzyıl yetmez. Oysa eserler ortadadır, bunları aslında başka kişilerin oluşturduğunu düşünemezsiniz. Temel sır, tek kişilik orkestradadır, kişinin kendi içinde sağladığı sinerjidir. Çeşitli yönlerinizi ne kadar barışık ve birbirini destekler şekilde yönlendirebildiğiniz, toplam başarınızı etkileyen en önemli faktördür.
Peki, olası zarar? İlk cümlenin ikinci yarısı: Hiç!
Eğer kurduğunuz büyük bina, iskambil kağıtlarının üçgen şeklinde üst üste kurulmasından oluşuyorsa, biraz kuvvetli bir nefesle bile darmadağın olur. Eğer malzemeniz fazla değilse, yüzey aranı biraz arttığında kendinizi fazlaca gerilmiş bulursunuz ve pıtır pıtır her bir tarafta malzemenizin dolduramadığı boşluklar belirmeye başlar.
Küçük başlayın. Yeni alanlara yönelmeden önce, halen devam eden rollerinizi birbirini destekler hale getirmeye bakın. Kendinize zaman oluşturun, yeni imkanlar oluşturun. Geliştirdiğiniz iç destekleme yöntemleri zaman ve yeni kaynaklar konusunda yolunuzu açacaktır. Bu kazanımlarınızla yeni alanlara temkinli bir şekilde yaklaşın.
Çok yönlü olun ama bu yönlerin her birini diğerlerini destekler şekilde yapılandırabildiğinizden ya da yapılandırabileceğinizden emin olun.
Çok yönlü olmak, çok yöne dağılmak demek değildir. Çok yönlü olmak, çok yönü kuşatmak demektir. Bunu da ancak kendinizi büyüterek, kendinizi geliştirerek, kapasitenizi artırmakla kalmayıp bir yandan da bu kapasiteyi gerçekleyerek sağlayabilirsiniz.

1 2 3 4 5 6 7 8a 8b 8c 8d 8e 8f 8g 8h 8i 8j 8k 9 10 11 12 13

Senaryo 3: Çağlar öncesinden bir örnek

2007-08-12T16:52:00.001-07:00

1 2 3 4 5 6 7 8a 8b 8c 8d 8e 8f 8g 8h 8i 8j 8k 9 10 11 12 13

Aristo; uzun uzadıya bahsetmeyeceğim, sadece eserlerinin bir listesini alıyorum buraya:
Mantık:
Organon
Yüklemler
Yorum Üzerine
Birinci Çözümlemeler
İkinci Çözümlemeler
Yerlemler
Sofistik Çürütmeler
Doğa Yazıları:
Oluş ve Bozuluş Üzerine
Kosmos Üzerine
Fizik
Gökyüzü Üzerine
Gök Cisimleri Üzerine
Can Üzerine
Kısa Doğa Yazıları
Duyular Üzerine
Anı ve Anımsama Üzerine
Uyku ve Uyanma Üzerine
Rüyalar Üzerine
Uykuda Kehanet Üzerine
Uzun ve Kısayaşamlılık Üzerine
Gençlik ve İleri Yaş Üzerine
Soluma Üzerine
Nefes Üzerine
Hayvanların Tarihi Üzerine
Hayvanların Kısımları Üzerine
Hayvanların Hareketi Üzerine
Hayvanların Gelişimi Üzerine
Hayvanların Oluşumu Üzerine
İkincil Yazılar
Renkler Üzerine
Duyulan Şeyler
Fizyognomikler
Bitkiler Üzerine
Duyulduk Harikulâde Şeyler
Mekanik
Görünmez Çizgiler Üzerine
Rüzgârların Yerleri ve Adları
Melissos, Ksenofanes ve Gorgias Üzerine
Sorunlar
Evrim Skalası, Evrim Basamakları, Doğa Cetveli
Fiziksonrası-Varlıkbilim:
Doğa Yazılarından Sonra Gelenler
Etik ve Politika üzerine:
Ekonomikler
Magna Moralia
Nicomakos'a Etik
Atinalıların Yasası
Eudemos'a Etik
Erdemler ve Erdemsizlikler Üzerine
Politika
Estetik:
İskender'e Retorik
Retorik
Poetika

1 2 3 4 5 6 7 8a 8b 8c 8d 8e 8f 8g 8h 8i 8j 8k 9 10 11 12 13